عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بنِ مسعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: ذُكِرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ نَامَ لَيْلَهُ حَتَّى أَصْبَحَ، قَالَ: «ذَاكَ رَجُلٌ بَالَ الشَّيْطَانُ فِي أُذُنَيْهِ، أَوْ قَالَ: فِي أُذُنِهِ».
از عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت: نزد پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم از مردی یاد شد که تمام شب را تا صبح می‌خوابد. ایشان فرمودند: «ذَاكَ رَجُلٌ بَالَ الشَّيْطَانُ فِي أُذُنَيْهِ، أَوْ قَالَ: فِي أُذُنِهِ»: «آن مردی است که شیطان در دو گوشش - یا در گوش او - ادرار کرده است».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
نزد پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم از مردی یاد شد که تا صبح و هنگام طلوع خورشید خوابیده و برای نماز فرض برنخاسته است، پس ایشان صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند: «او مردی است که شیطان در گوش‌هایش ادرار کرده است».
فواید
- کراهت ترک نماز شب و بیان اینکه سبب آن شیطان است.
- هوشیار بودن نسبت به شیطان که در هر راهی در کمین انسان نشسته تا میان او و طاعت الله عزوجل مانع‌تراشی کند.
- ابن حجر می‌گوید: «منظور این سخن ایشان که فرمود: «برای نماز برنخاست» جنس نماز است و احتمال هم دارد که منظور نماز خاصی باشد مانند نماز شب یا نماز فرض».
- طیبی می‌گوید: «به صورت مشخص از گوش یاد شده است هرچند نام بردن از چشم برای خواب مناسب‌تر است، تا به سنگینی خواب اشاره کند زیرا گوش است که محل توجه و بیداری است؛ و از این جهت ادرار ذکر شده که آسان‌تر به جاهای خالی وارد شده و سریع‌تر جذب عروق می‌شود و باعث تنبلی در همهٔ اعضای بدن می‌گردد».
مرجع
صحيح البخاري (4/ 122) (3270). صحيح مسلم (1/ 537) (774). بهجة الناظرين، لسليم الهلالي (2/ 328). نزهة المتقين، لمجموعة من الباحثين (2/ 834). فتح الباري شرح صحيح البخاري، لأحمد العسقلاني (3/ 28). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (5/ 193). المنهاج شرح صحيح مسلم بن الحجاج، النووي (6/ 64).