پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر میدهد که این حق (الله) بر عهدهٔ هر مسلمان بالغ و عاقل است که در هر هفت روز هفته، یک روز را غسل کند و در این غسل، سرش و بدنش را برای طهارت و نظافت بشوید؛ و شایستهترین روز برای این کار چنانکه از برخی روایات فهمیده میشود، روز جمعه است. و غسل کردن در روز جمعه، پیش از نماز جمعه مستحب است و استحباب آن موکد است؛ حتی اگر مثلا روز پنجشنبه غسل کرده باشد؛ و آنچه این غسل را از وجوب به استحباب نزول میبخشد این سخن عایشه ـ رضی الله عنها ـ است که میفرماید: «مردم در کار و تلاش خود بودند و چون به نماز جمعه میرفتند به همان شکل [و لباس کار] خود میرفتند، پس به آنان گفته شد: اگر غسل کنید [بهتر است]» به روایت بخاری؛ و در روایت دیگری از او آمده است: «بو داشتند» یعنی بوی عرق و مانند آن؛ و با این حال به آنان گفته شد: «اگر غسل میکردید (بهتر بود)»، بنابراین برای دیگران من باب اولی [غسل واجب نیست].
- اهتمام و توجه اسلام به نظافت و طهارت.
- غسل جمعه برای نماز، مستحبِ موکد است.
- از سر به صورت مشخص نام برده شده اگرچه ذکر بدن، سر را نیز شامل میشود؛ و این برای توجه به [نظافت] سر است.
- غسل برای هر کسی که بوی بدش باعث آزار مردم میشود واجب است.
- تاکید غسل در روز جمعه بیشتر است، برای فضلی که این روز دارد.
صحيح البخاري (2/ 5) (897)، (2/ 7) (903)، صحيح مسلم (2/ 582) (849)، عمدة القاري شرح صحيح البخاري (6/ 193)، إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري (2/ 169)، التيسير بشرح الجامع الصغير للمناوي (1/951).