با رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ بر شنیدن و اطاعت کردن در سختی و آسانی و خوشی و ناخوشی و بر ترجیح دیگران بر ما بیعت کردیم
عن عُبَادَةَ بن الصَّامتِ رضي الله عنه قال: بَايَعْنَا رسولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم على السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي الْعُسْرِ وَالْيُسْرِ، وَالْمَنْشَطِ وَالْمَكْرَهِ، وعلى أَثَرَةٍ علينا، وعلى أَلَّا نُنَازِعَ الْأَمْرَ أهلَه، وعلى أَنْ نَقُولَ بِالْحَقِّ أينما كُنَّا، لا نَخَافُ في الله لَوْمَةَ لَائِمٍ.
از عُبادة بن الصامِت ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: با رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ بر شنیدن و اطاعت کردن در سختی و آسانی و خوشی و ناخوشی و بر ترجیح دیگران بر ما بیعت کردیم و اینکه دربارهٔ امر (حکمرانی) با اهل آن درگیر نشویم و اینکه هرجا باشیم حق را بگوییم و در راه الله از سرزنش سرزنشگری نترسیم.
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ از صحابه پیمان و میثاق گرفت که در آسانی و سختی و در حال ثروت و فقر از اولوالامر و حکام اطاعت نموده و فرمان ببرند، چه این اوامر موافق با خواستهٔ نفس باشد یا چیزی باشد که نفس آن را نمیپسندد؛ حتی اگر حکام اموال عمومی یا مناصب یا هر چیز دیگری را به خود اختصاص دادند [و آن را با برخی دهند و به برخی ندهند] باز هم باید در معروف [و در آنچه گناه نباشد] امر آنان را شنید و اطاعت کرد و بر آنان خروج و شورش نکرد، زیرا فتنه و فسادی که در جنگیدن با آنان است شدیدتر از فسادی است که ظلم آنان در پی دارد؛ و از جمله مواردی که پیامبر از آنان پیمان گرفت، این است که حق را هر جا که باشند بگویند و حق گویی آنان خالصانه برای الله باشد و از سرزنش کسانی نترسند و پروا نکنند که آنها را سرزنش میکنند.
فواید
ثمرهٔ شنیدن و اطاعت کردن از مسئولان امور، اتحاد کلمهٔ مسلمانان و دوری از تفرقه است.
وجوب شنیدن و اطاعت کردن از مسئولان امور در آنچه معصیت و نافرمانی الله نیست، در آسانی و دشواری و در خوشی و ناخوشی و با وجود تبعیضی که از سوی آنان رخ میدهد.
وجوب حقگویی هرجا که باشیم، بدون آنکه در راه الله از سرزنش کسی بترسیم.
مرجع
صحيح البخاري (9/ 47) (7055-7056)، (9/ 77) (7199، 7200).
صحيح مسلم (3/ 1470) (1709).
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 277).
رياض الصالحين، للنووي (ص83) (186).
شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (2/ 419).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 202).
هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همانگونه که HadeethEnc.com منتشر میکند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمیآورد. ترجمهها و شرحها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان میکنند؛ بازبینان سبیل آنها را بررسی نکردهاند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com