پیامبر صلی الله علیه وسلم بیان می‌کند که آتش دوزخ با اموری احاطه و پوشانده شده که نفس انسان به آنها تمایل دارد، مانند انجام امور حرام یا کوتاهی در انجام واجبات؛ بنابراین هرکس در این مورد تابع هوای نفس خود شود، مستحق دوزخ می‌شود، و بهشت با اموری احاطه و پوشانده شده که برای نفس سخت و ناخوشایند هستند؛ مانند انجام منظم اوامر شرع و ترک حرام‌ها و صبر بر این دو. و چون کسی از سد نفس بگذرد و با آن مجاهده کند، مستحق ورود به بهشت می‌شود.
- یکی از اسباب گرفتار شدن در شهوات، جلوه‌دادن و زینت بخشیدن منکرات و امور زشت و قبیح توسط شیطان است، تا آنکه نفس، آن [حرامِ] زشت را زیبا ببیند و به آن تمایل یابد.
- امر به دوری از شهوت‌های حرام؛ زیرا شهوت‌های حرام، راه رسیدن به دوزخ هستند؛ و امر به صبر بر سختی‌ها و ناخوشی‌ها که راه رسیدن به بهشت هستند.
- فضیلت مجاهده‌ی با نفس و تلاش در عبادت و صبر بر ناخوشی‌ها و سختی‌هایی که پیرامون طاعات را فرا گرفته‌اند.
صحيح البخاري (8/ 102) (6487). صحيح مسلم (4/ 2174) (2822). سنن أبي داود (7/ 122) (4744). سنن الترمذي (4/ 274) (2560). سنن النسائي (7/ 3) (3763). كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (2/ 449). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (2/ 87). المنهاج شرح صحيح مسلم بن الحجاج، للنووي (17/ 165). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 183). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمصطفى الخِن وغيره (1/ 134).