به خاک مالیده باد بینیِ مردی که من نزد او یاد شوم و بر من درود نفرستد، و به خاک مالیده باد بینیِ مردی که رمضان بر او وارد شود و قبل از آنکه آمرزیده شود، [ماه] به پایان رسد، و به خاک مالیده باد بینیِ مردی که پدر و مادرش در نزد او به پیری رسند و او را وارد بهشت نکنند · احادیث با شرح

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «رَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ، وَرَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ دَخَلَ عَلَيْهِ رَمَضَانُ ثُمَّ انْسَلَخَ قَبْلَ أَنْ يُغْفَرَ لَهُ، وَرَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ أَدْرَكَ عِنْدَهُ أَبَوَاهُ الكِبَرَ فَلَمْ يُدْخِلاَهُ الجَنَّةَ».

از ابوهُریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «رَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ، وَرَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ دَخَلَ عَلَيْهِ رَمَضَانُ ثُمَّ انْسَلَخَ قَبْلَ أَنْ يُغْفَرَ لَهُ، وَرَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ أَدْرَكَ عِنْدَهُ أَبَوَاهُ الكِبَرَ فَلَمْ يُدْخِلاَهُ الجَنَّةَ». یعنی: «به خاک مالیده باد بینیِ مردی که من نزد او یاد شوم و بر من درود نفرستد، و به خاک مالیده باد بینیِ مردی که رمضان بر او وارد شود و قبل از آنکه آمرزیده شود، [ماه] به پایان رسد، و به خاک مالیده باد بینیِ مردی که پدر و مادرش در نزد او به پیری رسند و او را وارد بهشت نکنند».

به روایت ترمذی و احمددرجهصحیح است

شرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم بر سه گروه نفرین کردند که بینی‌شان از خواری و زبونی و خسران به خاک مالیده شود: گروه اول: کسی که پیامبر صلی الله علیه و سلم نزد او یاد شوند و او با گفتنِ «صلی الله علیه و سلم» یا مانند آن، بر ایشان درود نفرستد. دوم: کسی که ماه رمضان را درک کند، سپس به خاطر کوتاهی‌اش در انجام طاعت، ماه به پایان رسد قبل از آنکه آمرزیده شود. سوم: مردی که پدر و مادرش در نزد او به پیری رسند و به خاطر نافرمانی و کوتاهی‌اش در حق آنان، سبب ورود او به بهشت نشوند.

فواید

سندی گفته است: و خلاصه آنکه هر یک از اینان چیزی را یافته بود که اگر کوتاهی از سوی او نبود، با آن بهرهٔ فراوانی از خیر به دست می‌آورد، پس چون کوتاهی کرد تا آنکه آن [فرصت] از دستش رفت، به راستی ناامید و زیانکار شد.
تشویق به درود فرستادن بر پیامبر صلی الله علیه و سلم هرگاه نام ایشان ذکر شود.
تشویق به کوشش و آماده شدن برای عبادت در ماه رمضان.
تشویق به کوشش در نیکی به پدر و مادر و اکرام آنان، به ویژه هنگام پیری.

مرجع

سنن الترمذي (5/ 513) (3545). مسند أحمد (12/ 421) (7451). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (3/ 411). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (2/ 963). مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح، لعلي القاري (2/ 744). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (2/ 485). تطريز رياض الصالحين، لفيصل آل مبارك (ص767).

این حدیث در HadeethEnc.com