عن أبي هريرة رضي الله عنه عن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: «مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ».
از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ»: «هركس به الله و روز قيامت ايمان دارد، پس باید سخن نیک بگويد يا ساكت شود؛ و هركس به الله و روز قيامت ايمان دارد، باید همسایه‌اش را گرامی بدارد؛ و هركس به الله و روز قيامت ايمان دارد، باید مهمانش را گرامی بدارد».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بیان داشته که بندهٔ مؤمن به الله و روز قیامت که بازگشت او به آنجاست و آنجا بر اساس عملش به او پاداش و جزا داده می‌شود، این ایمان او را به انجام این خصلت‌ها وا می‌دارد: نخست: سخن نیک، از جمله تسبیح و تهلیل و امر به معروف و نهی از منکر و اصلاح روابط میان مردم؛ پس کسی که چنین نمی‌کند باید ساکت بماند و آزارش را از مردم دور سازد و زبانش را حفظ کند. دوم: گرامی‌داشتن همسایه، با نیکی در حق او و آزار نرساندن به او. سوم: گرامی‌داشت مهمانی که به دیدارتان آمده است، با سخن نیک و پذیرایی و غذا دادن و مانند این موارد.
فواید
- ایمان به الله و آخرت اصل هر خیری است و باعث انجام کارهای نیک می‌شود.
- هشدار نسبت به آفات زبان.
- دین اسلام، دین الفت و بخشندگی است.
- این خصلت‌ها از شعبه‌های ایمان و از آداب محمود شده است.
- زیاد سخن گفتن گاهی انسان را به سمت مکروه یا حرام می‌کشاند و سالم ماندن در این است که انسان سخن نگوید مگر در مواردی که خیر و نیک هستند.
مرجع
صحيح البخاري (8/ 11) (6018). صحيح مسلم (1/ 68) (47). التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية، (ص34). شرح الأربعين النووية، لابن عثيمين (ص176). شرح النووي على مسلم (2/ 18).