عن أبي مسعود الأنصاري رضي الله عنه قال: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: إِنِّي أُبْدِعَ بِي فَاحْمِلْنِي، فَقَالَ: «مَا عِنْدِي»، فَقَالَ رَجُلٌ: يَا رَسُولَ اللهِ، أَنَا أَدُلُّهُ عَلَى مَنْ يَحْمِلُهُ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ».
از ابومسعود انصاری ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: مردی نزد پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمد و گفت: مرکبم مرده است، پس به من مرکبی بده. ایشان فرمود: «نزد من [مرکبی] نیست». مردی گفت: یا رسول الله، من او را به کسی راهنمایی می‌کنم که او را مرکب دهد. پس رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ»: «کسی که به خیری راهنمایی کند مانند اجر انجام دهنده‌اش را دارد».
به روایت مسلمدرجهصحیح است
شرح
مردی نزد پبامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمد و گفت: مرکبم هلاک شده است، پس مرا بر حیوانی سوار کن و مرکبی به من بده تا مرا [به مقصد] برساند. اما پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: مرکبی نزد او نیست که او را بر آن سوار کند. مردی که آنجا بود گفت: یا رسول الله، من او را به کسی راهنمایی می‌کنم که او را مرکب دهد. پس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر داد که او در اجر و پاداش، شریک آن صدقه دهنده است زیرا نیازمند را به سوی او راهنمایی کرد.
فواید
- تشویق به راهنمایی به خیر و خوبی.
- تشویق به انجام خیر از اسباب همبستگی و همیاری جامعهٔ مسلمان و تکامل آن است.
- وسعت فضل الله تعالی.
- این حدیث یک قاعدهٔ عمومی دربارهٔ همهٔ اعمال خیر است.
- اگر انسان نتواند نیاز سائل را برطرف سازد، او را به کسی دیگر [که توانایی برآورده ساختن نیاز او را دارد] راهنمایی کند.
مرجع
صحيح مسلم (3/ 1506) (1893). شرح النووي على مسلم (11/ 166). توضيح الأحكام من بلوغ المرام، للبسام (7/ 349). فتح ذي الجلال والاكرام بشرح بلوغ المرام، لابن عثيمين (6/ 298).