عن جابر رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: «رَحِمَ اللهُ رَجُلًا سَمْحًا إِذَا بَاعَ، وَإِذَا اشْتَرَى، وَإِذَا اقْتَضَى».
از جابر رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «رَحِمَ اللهُ رَجُلًا سَمْحًا إِذَا بَاعَ، وَإِذَا اشْتَرَى، وَإِذَا اقْتَضَى»: «الله رحمت کند مردی را که هنگام خرید و فروش و طلب بدهی‌اش، آسانگیر است».
به روایت بخاریدرجهصحیح است
شرح
پیامبر صلی الله علیه وسلم برای همهٔ کسانی دعای رحمت کرده است که در خرید و فروش خود آسانگیر و بخشنده و سخاوتمند هستند. کسی که در قیمت جنس بر مشتری سخت نمی‌گیرد و با اخلاق نیک با او معامله می‌کند؛ و اگر چیزی بخرد، بخشنده و سخاوتمند است و از ارزش کالا کم نمی‌کند و آن را بی‌ارزش نمی‌داند. و چون بازپرداخت طلبش را درخواست کند، بر فقیر و نیازمند سخت نمی‌گیرد بلکه با نرمی و لطف آن را مطالبه می‌کند و به کسی که در پس دادن بدهی دچار مشکل شده و دست‌تنگ است، مهلت می‌دهد.
فواید
- یکی از مقاصد شریعت، محافظت از اموری است که باعث بهبود روابط میان مردم می‌شود.
- ترغیب به رعایت اخلاق والا در معاملات میان مردم چون خرید و فروش و موارد مشابه.
مرجع
صحيح البخاري (3/ 57) (2076). نزهة المتقين (2/ 944). كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (16/ 386). منار القاري، لحمزة محمد قاسم (3/ 258). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (5/ 405).