از عبدالله بن بُسر رضی الله عنه روایت است که گفت: مردی نزد پیامبر آمد و گفت: ای رسول خدا! همانا دستورها و احکام اسلام بر ما بسیار شده‌اند، پس آیا دری برای ما هست که به آن چنگ زنیم و جامع باشد؟ فرمود: «زبانت همواره مشغول به یاد خدا باشد.» و در روایتی از حدیث معاذ بن جبل رضی الله عنه آمده است: آخرین چیزی که بر آن از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم جدا شدم این بود که گفتم: کدام عمل نیکوتر و به خدا نزدیک‌تر است؟ فرمود: «اینکه در حالی از دنیا بروی که زبانت مشغول به یاد خداوند عزوجل باشد.»
به روایت احمد و ترمذی و ابن‌ماجه و ابن‌حباندرجهصحیح است
شرح
مردی نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم شکایت می‌برد که عبادات نافله آنقدر بر وی بسیار و پرشمار شده‌اند که به دلیل ضعفش از انجام آنها ناتوان شده است، سپس از پیامبر می‌خواهد که او را به کار آسان و پر ثوابی راهنمایی کند تا به همان چنگ بزند.
پس پیامبر صلی الله علیه وسلم به او توصیه می‌کند که همواره زبانش به ذکر الله در حرکت باشد و در همه وقت و همه حال تسبیح و تحمید و استغفار و دعا و دیگر اذکار را بگوید.
فواید
فضیلت مداومت بر ذکر الله تعالی.
تسهیل و آسانی اسباب اجر، از فضل بزرگ الله تعالی است.
برتری بندگان بر یکدیگر به سبب بهرهٔ آنها در ابواب خیر و نیکوکاری است.
ذکر زیاد الله با زبان از طریق گفتن تسبیح و تحمید (الحمدلله) و تهلیل (لا اله الا الله) و تکبیر و دیگر اذکار توام با همراهی دل، جایگزین بسیاری از طاعات نافله است.
رعایت حال سوال کنندگان توسط پیامبر صلی الله علیه وسلم، چنانکه به هرکس پاسخ مناسب او را می‌گفت.
مرجع
سنن الترمذي (5/ 318) (3375).
سنن ابن ماجه (4/ 707) (3793).
مسند أحمد (29/ 226) (17680).
جامع العلوم والحكم في شرح خمسين حديثا من جوامع الكلم، لابن رجب الحنبلي (2/ 510).
التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية، لإسماعيل الأنصاري (ص104).
فتح القوي المتين في شرح الأربعين وتتمة الخمسين، للنووي وابن رجب (ص154).
الأحاديث الأربعون النووية وعليها الشرح الموجز المفيد، لعبد الله بن صالح المحسن (ص93).
هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همان‌گونه که HadeethEnc.com منتشر می‌کند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمی‌آورد. ترجمه‌ها و شرح‌ها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان می‌کنند؛ بازبینان سبیل آنها را بررسی نکرده‌اند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com