عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بِن مَسْعُودٍ رضي الله عنه قَالَ: سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَيُّ العَمَلِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ؟ قَالَ: «الصَّلاَةُ عَلَى وَقْتِهَا»، قَالَ: ثُمَّ أَيٌّ؟ قَالَ: «ثُمَّ بِرُّ الوَالِدَيْنِ» قَالَ: ثُمَّ أَيٌّ؟ قَالَ: «الجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ» قَالَ: حَدَّثَنِي بِهِنَّ، وَلَوِ اسْتَزَدْتُهُ لَزَادَنِي.
از عبدالله بن مسعود ـ رضی الله عنه ـ روایت است که فرمود: از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ پرسیدم: کدام عمل نزد الله محبوب‌تر است؟ فرمود: «الصَّلاَةُ عَلَى وَقْتِهَا»: «نماز به وقت آن». پرسیدم: سپس چه چیزی؟ فرمود: «ثُمَّ بِرُّ الوَالِدَيْنِ»: «سپس نیکی به والدین». گفتم: سپس چه؟ فرمود: «الجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ»: «جهاد در راه الله». می‌گوید: اینها را به من فرمودند و اگر [بر پرسش] می‌افزودم [در پاسخ] بر من می‌افزود.
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ پرسیده شد: کدام عمل نزد الله محبوب‌تر است؟ فرمود: نماز فرض در همان وقتی که شارع مشخص کرده است، سپس نیکی به والدین، با احسان به آنها و پرداختن به حق و حقوق‌شان و ترک بدی در حق آنان، سپس جهاد با جان و مال در راه الله برای اِعلای کلمة الله و دفاع از اسلام و مسلمانان و آشکار شدن شعایر اسلام است. ابن مسعود ـ رضی الله عنه ـ می‌فرماید: ایشان از این اعمال به من خبر داد و اگر دوباره می‌پرسیدم: سپس چه؟ بیشتر می‌گفتند.
فواید
- برتری اعمال بر یکدیگر بر حسب محبت الله و دوست داشتن این اعمال نزد اوست.
- ترغیب مسلمان به توجه و اهتمام به اعمال بر حسب برتری آنها.
- پاسخ‌های پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ به این پرسش که بهترین اعمال چیست، بر حسب تفاوت اشخاص و احوال آنها و آنچه برای هریک از آنان بهتر بوده، متفاوت است.
مرجع
صحيح البخاري (1/ 112) (527). صحيح مسلم (1/ 90) (85). الإلمام بشرح عمدة الأحكام، لإسماعيل الأنصاري (1/ 70). تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، للبسام (ص84). تنبيه الأفهام شرح عمدة الأحكام، لابن عثيمين (1/ 108).