من از روی اتهام و بدگمانی نسبت به شما قسم‌تان ندادم، بلکه جبرئیل نزد من آمد و به من خبر داد که الله عزوجل با شما به ملائکه مباهات می‌کند

معاویة بن ابی سفیان ـ رضی الله عنهما ـ نزد کسانی می‌رود که در مسجد حلقه زدند، و از آنان درباره‌ی علت جمع شدن‌شان می‌پرسد، و آنان می‌گویند: الله را یاد می‌کنیم، پس معاویه ـ رضی الله عنه ـ حاضران را سوگند می‌دهد که نشست و جمع شدن‌‌شان جز برای ذکر و یاد الله نیست؟ و آنان نیز برای وی سوگند یاد می‌کنند که هدفی جز این نداشتند، سپس به آنان می‌گوید: من از روی متهم ساختن شما به دروغ یا شک و تردید در صدق و راستی‌تان شما را قسم ندادم؛ سپس به بیان جایگاه خود نسبت به پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ می‌پردازد و اینکه کسی مانند ایشان به رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ نزدیک نبود، زیرا برادر همسر پیامبر یعنی ام حبیبه بود؛ و همچنین کاتب وحی بود، اما با این حال کم حدیث روایت کرده‌ است. و به آنان خبر می‌دهد که روزی پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ از خانه‌اش بیرون آمد و آنان را دید که در مسجد نشسته و ذکر و یاد الله دارند و او را برای هدایت‌شان به اسلام و منتی که بر آنان نهاده ستایش می‌کنند، پس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ همانند معاویه همین سؤال را از آنان پرسید و آنان را سوگند داد، سپس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ دربارهٔ سبب این پرسش و سوگند دادن آنان فرمود که جبرئیل ـ علیه السلام ـ نزد ایشان آمده و خبر داده که الله عزوجل به سبب شما نزد ملائکه مباهات و افتخار می‌کند و فضل شما و عمل نیک‌تان را به آنان نشان می‌دهد و شما را نزد ملائکه می‌ستاید.

1. فضیلت معاویه ـ رضی الله عنه ـ و اشتیاق ایشان برای اقتدا به رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ در تبلیغ علم.
2. جایز بودن قسم دادن دیگران بدون متهم ساختن آنان برای نشان دادن اهمیت یک خبر.
3. فضیلت مجالس ذکر و علم و اینکه الله تعالی این مجالس را دوست دارد و به سبب آن نزد ملائکه مباهات می‌کند.

صحيح مسلم (4/ 2075) (2701). نزهة المتقين (2/ 993). بهجة الناظرين، لسليم الهلالي (2/ 522). كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (17/ 271).