عَنْ أَبِي الحَوْرَاءِ السَّعْدِيِّ قَالَ: قُلْتُ لِلْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ رضي الله عنهما: مَا حَفِظْتَ مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ قَالَ: حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لاَ يَرِيبُكَ، فَإِنَّ الصِّدْقَ طُمَأْنِينَةٌ، وَإِنَّ الكَذِبَ رِيبَةٌ».
از ابوالحَوراء سعدی روایت است که می‌گوید: «به حسن بن علی رضی الله عنهما گفتم: از رسول الله صلی الله علیه وسلم چه به یاد داری؟ گفت: از رسول الله صلی الله علیه وسلم به یاد دارم که فرمود: «دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لاَ يَرِيبُكَ، فَإِنَّ الصِّدْقَ طُمَأْنِينَةٌ، وَإِنَّ الكَذِبَ رِيبَةٌ»: «آنچه تو را به شک می‌اندازد رها کن و چیزی را برگیر که تو را به شک نمی‌اندازد، زیرا راستی آرامش است و دروغ عامل تردید».
به روایت ترمذی و نسائی و احمددرجهصحیح است
شرح
پیامبر صلی الله علیه وسلم به ترک اقوال و اعمالی امر می‌کند که نسبت به آنها شک و تردید دارید؛ اینکه آیا از آن نهی شده یا خیر؛ آیا حرام است یا حلال؛ و به انجام کاری امر می‌کند که شکی در آن نیست و از درستی و حلال بودن آن مطمئن هستید؛ زیرا دل به این کار آرام می‌یابد؛ و هرچه در آن شک باشد باعث اضطراب و ناآرامی دل می‌شود.
فواید
- مسلمان باید کارهای خود را بر مبنای یقین و ترک امور مشکوک بنا کند و در دینش بر اساس بصیرت رفتار نماید.
- نهی از افتادن در شبهات.
- اگر خواهان آرامش و آسودگی هستید، موارد مشکوک را رها کنید و دور بیندازید.
- رحمت الله در حق بندگانش که آنان را به چیزی امر می‌کند که باعث آسودگی و اطمینان درونی است و از آنچه باعث نگرانی و حیرت است، نهی کرده است.
مرجع
سنن النسائي (8/ 327) (5711). سنن الترمذي (4/ 286) (2518). مسند أحمد (3/ 248) (1723). التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية، لإسماعيل الأنصاري (ص29). شرح الأربعين النووية، لابن عثيمين (ص153). فتح القوي المتين في شرح الأربعين وتتمة الخمسين للنووي وابن رجب (ص56).