از جابر بن عبدالله ـ رضی الله عنهما ـ روایت است که از رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ شنیده که در سال فتح مکه در مکه می‌فرمود: «إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ حَرَّمَ بَيْعَ الخَمْرِ، وَالمَيْتَةِ وَالخِنْزِيرِ وَالأَصْنَامِ»: «الله و رسولش خريد و فروش مسکرات، مردار، خوک و بت‌ها را حرام كرده‌اند». گفته شد: ای رسول خدا، پی و چربی حيوانِ مرده چطور؟ مردم برای چرب كردن چوب كشتی‌ها و چرب کردن پوست‌ها و فتیله‌ها جهت روشنايی چراغ از آنها استفاده می‌كنند. رسول الله ـ صلى الله عليه وسلم ـ فرمود: «لا، هُوَ حَرَامٌ»: «خير، حرام است». سپس فرمود: «قَاتَلَ اللَّهُ اليَهُودَ إِنَّ اللَّهَ لَمَّا حَرَّمَ شُحُومَهَا جَمَلُوهُ، ثُمَّ بَاعُوهُ، فَأَكَلُوا ثَمَنَهُ»: «الله يهود را نابود كند؛ وقتی الله پیه (چربی گاو و گوسفند) را بر آنان حرام نمود، آن را ذوب كردند و سپس فروختند و بهایش را خوردند».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
جابر بن عبدالله ـ رضی الله عنهما ـ از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ می‌شنود که در سال فتح مکه در مکه می‌فرماید: «همانا الله و پیامبرش خرید و فروش مسکرات و مردار و خوک و بت‌ها را حرام کرده‌اند». می‌گویند: یا رسول الله، آیا حلال است که پی و چربی مردار را بفروشیم؟ زیرا با این چربی کشتی‌ها را پی‌اندود می‌کنند و چرم را چرب می‌کنند و مردم با آن چراغ‌های‌شان را روشن می‌کنند. فرمود: خیر، فروش آن حرام است. سپس رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ در این هنگام می‌فرماید: الله یهودیان را هلاک کرد و نفرین نمود، زیرا وقتی الله پیه دام‌ها را بر آنان حرام ساخت، آن را ذوب کردند و سپس فروختند و بهایش را خوردند.
فواید
نووی می‌گوید: «مسلمانان بر تحریم خرید و فروش مردار و مسکرات و خوک اجماع کرده‌اند».
قاضی عیاض می‌گوید: «حدیث مذکور بیانگر این است که هرآنچه خوردن و استفاده از آن جایز نیست، فروش آن نیز جایز نیست و پولش حلال نیست، چنانکه دربارهٔ پیهٔ یاد شده در این حدیث آمده است».
ابن حجر می‌گوید: «سیاق حدیث همان معنایی را تقویت می‌کند که اکثر [علما] برداشت کرده‌اند؛ اینکه منظور از «حرام بودن» فروش موارد مذکور است و نه استفاده از آنها».
هر حیله‌ای که با آن حرام حلال شود باطل است.
نووی می‌گوید: «علما گفته‌اند: در عموم تحریم فروش مردار این نیز وارد است که فروش جسد کافر، اگر [در جنگ] کشته شود و کافران خواستار خرید جسد او یا دادن چیزی در مقابل آن باشند حرام است. در حدیث آمده که مسلمانان نوفل بن عبدالله مخزومی را در روز خندق کشتند، پس کفار برای تحویل جسدش ده هزار درهم به پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ پیشنهاد کردند که ایشان آن را نگرفت و جسد را به آنان تحویل دادند.
مرجع
صحيح البخاري (3/ 84) (2236).
صحيح مسلم (3/ 1207) (1581).
التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية، (ص97).
فتاوى اللجنة الدائمة - المجموعة الأولى- اللجنة الدائمة للبحوث العلمية والإفتاء (22/ 506).
الشرح الممتع على زاد المستقنع، لابن عثيمين (1/ 71).
كشف اللثام شرح عمدة الأحكام، لمحمد السفاريني الحنبلي (4/ 557).
تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، لعبد الله البسام (ص479).
هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همان‌گونه که HadeethEnc.com منتشر می‌کند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمی‌آورد. ترجمه‌ها و شرح‌ها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان می‌کنند؛ بازبینان سبیل آنها را بررسی نکرده‌اند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com