پرش به محتوا
احادیث با شرح

آزاد کردن برده برای کسی است که صاحب نعمت آزاد کردن آن است.

عن عائشة رضي الله عنها أنها اشترتْ بَريرَة مِنْ أُناسٍ من الأنصار واشْتَرَطوا الوَلاء، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «الوَلاءُ لِمَنْ وَلِيَ النِّعْمَة»، وخَيَّرَهَا رسول الله صلى الله عليه وسلم وكان زوْجُها عبْدا، وأهدَتْ لعائشة لحْما، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «لو صَنَعْتُم لنا من هذا اللحم»، قالت عائشة: تُصُدِّقَ به على بَرِيرَة، فقال: «هو لها صدَقة ولنا هديَّة».
از عایشه رضی الله عنها روایت است که ایشان بریره را از مردانی از انصار خرید و آنها شرط نمودند آزاد کردن وی به عهده ی آنها باشد که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «الوَلاءُ لِمَنْ وَلِيَ النِّعْمَة»: «آزاد کردن برده برای کسی است که صاحب نعمت آزاد کردن آن است». و رسول الله صلی الله علیه وسلم به بریره اختیار داد که در ازدواج شوهرش که برده بود بماند یا نه. بریره گوشتی را به عنوان هدیه برای عایشه رضی الله عنها فرستاد که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «لَوْ صَنَعْتُمْ لَنَا مِنْ هَذَا اللَّحْمِ»: «اگر غذایی از این گوشت برای ما بپزید خوب است». عایشه رضی الله عنها گفت: این گوشت به بریره صدقه داده شده؛ پس رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ»: «برای او صدقه و برای ما هدیه است».
متفق علیهدرجهصحیح است
شرح

در این حدیث آمده که عایشه رضی الله عنه بریره را می خرد و او را آزاد می کند؛ و صاحبان قبلی او شرط می کنند که آزاد کردن بریره در اختیار آنها باشد؛ اما رسول الله صلی الله علیه وسلم خبر می دهد که این شرط صحیح نیست؛ و هرکس به او نعمت آزادی برده داده شده، همو سرپرست و عهده دار آزادی وی می باشد. بریره همسر برده ای به نام مغیث بود که وقتی بریره آزاد شده و مالک نفس خود شد، رسول الله صلی الله علیه وسلم به او اختیار داد در ازدواج مغیث بماند یا از او جدا شود؛ چون با آزاد شدن بریره، مرتبه ی وی از مغیث بالاتر بود. سپس برای بریره گوشتی هدیه داده می شود و آن را برای عایشه رضی الله عنها می فرستد؛ و رسول الله صلی الله علیه وسلم قصد خوردن از آن می کند که عایشه رضی الله عنها خبر می دهد گوشت مذکور صدقه ای است که به بریره داده شده است؛ چون رسول الله صلی الله علیه وسلم از مال صدقه چیزی نمی خورد. اما رسول الله صلی الله علیه وسلم خبر می دهد که بریره آن را از طریق صدقه مالک شده و این مالکیت را در قالب هدیه به ایشان منتقل کرده است؛ بنابراین حکم آن تغییر کرده و به هدیه تبدیل شده است؛ لذا نه بر ایشان و نه بر خانواده ی ایشان حرام نیست.

مرجع

- صحيح البخاري –الجامع الصحيح-؛ للإمام أبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري، عناية محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة، الطبعة الأولى، 1422هـ. - صحيح مسلم؛ للإمام مسلم بن الحجاج، حققه ورقمه محمد فؤاد عبد الباقي، دار عالم الكتب، الرياض، الطبعة الأولى، 1417هـ. - توضيح الأحكام شرح بلوغ المرام: تأليف عبد الله البسام، مكتبة الأسدي، مكة المكرمة، الطبعة: الخامِسَة، 1423 هـ - 2003 م. - الإعلام بفوائد عمدة الأحكام، لابن الملقن، المحقق: عبد العزيز بن أحمد بن محمد المشيقح, دار العاصمة للنشر والتوزيع، المملكة العربية السعودية، الطبعة: الأولى، 1417 هـ - 1997 م. - إحكام الإحكام شرح عمدة الأحكام، لابن دقيق العيد، الناشر: مطبعة السنة المحمدية بدون طبعة وبدون تاريخ. - فتح الباري شرح صحيح البخاري، لأحمد بن علي بن حجر العسقلاني الشافعي- دار المعرفة - بيروت، رقم كتبه وأبوابه وأحاديثه: محمد فؤاد عبد الباقي، قام بإخراجه وصححه وأشرف على طبعه: محب الدين الخطيب- عليه تعليقات العلامة: عبد العزيز بن عبد الله بن باز.

این حدیث در HadeethEnc.com
بخشش بلا عوض و پاداش

هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همان‌گونه که HadeethEnc.com منتشر می‌کند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمی‌آورد. ترجمه‌ها و شرح‌ها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان می‌کنند؛ بازبینان سبیل آن‌ها را بررسی نکرده‌اند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com