پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر میدهد که هرکس خود را با انجام کاری که از ویژگیهای اعتقادی یا عبادی یا عادتهای یک گروه از کافران یا فاسقان یا صالحان است خود را شبیه آنان سازد، از آنان است. چون مشابهت با آنان در ظاهر، به مشابهت با آنان در باطن میانجامد؛ و تردیدی نیست که مشابهت به گروهی در نتیجهی شگفتزدگی از آنان صورت میگیرد و گاهی به دوست داشتن و تعظیم و تمایل به آنان منجر میشود؛ و این روند به انسان جرات و جسارت آن را میدهد که در باطن و عبادت خود را شبیه آنان کند. والعیاذ بالله
- هشدار نسبت به مشابهت با کافران و فاسقان.
- تشویق به مشابهت با صالحان و اقتدا به آنان.
- شبیه ساختن خود در ظاهر به محبت در باطن میانجامد.
- انسان بر حسب مشابهت و نوع آن در وعید و گناه سهیم است.
- نهی مذکور متوجه مشابهت با کافران در دین و عادات خاص آنان است، اما در سایر موارد مانند فراگیری صنعت و مواردی از این دست، شامل نهی نمیشود.
سنن أبي داود (6/ 144) (4031). مسند أحمد (9/ 126) (5115). توضيح الأحكام من بلوغ المرام، للبسام (7/ 363). منحة العلام في شرح بلوغ المرام، لعبد الله الفوزان (10/ 157). فتح ذي الجلال والاكرام بشرح بلوغ المرام، لابن عثيمين (6/ 335). مشكاة المصابيح، للتبريزي (2/ 1246).