Al-Faatiha

صِرَٰطَ ٱلَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ ٱلْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا ٱلضَّآلِّينَ ۷

{7} “Njia ya wale uliowaneemesha” miongoni mwa Manabii, na Masiddiqi (watu wakweli), na Mashahidi, na Watu wema. “Siyo” njia ya “wale waliokasirikiwa,” wale waliojua haki na wakaiacha kama vile Mayahudi na mfano wao. Na siyo njia ya wale “waliopotea” ambao waliacha haki kwa ujinga na upotovu kama vile Wakristo na mfano wao.

Licha ya ufupi wake, sura hii imekusanya yale ambayo sura yoyote katika sura za Qur-ani haijakusanya. Imekusanya aina tatu za Tawhidi: Tawhidur-Rububiyya (kumpwekesha Mwenyezi Mungu katika uungu wake) inachukuliwa kutoka kwa kauli yake “Mola Mlezi wa walimwengu.” Na Tauhidul-Uluhiyya, ambayo ni kumpwekesha Mwenyezi Mungu katika ibada inachukuliwa kutoka kwa neno “Allah (Mwenyezi Mungu),” na kutoka kwa kauli yake “Wewe tu tunakuabudu.” Na Tawhidul-Asmaa was-Swifaat, ambayo ni kuthibitisha sifa za ukamilifu kwa Mwenyezi Mungu Mtukufu, ambazo alijithibitishia yeye Mwenyewe, na alizomthibitishia Mtume wake, bila Ta'atwil (kuzikanusha), wala Tamthil (kuzipigia mfano), wala Tashbih (kufananisha). Na neno “sifa njema zote” ndilo limeashiria hilo kama ilivyotangulia. Na (sura hii pia) inajumuisha uthibitisho wa unabii katika kauli yake, “Tuongoe njia iliyonyooka”, kwa sababu hilo haliwezekani bila ya kutuma ujumbe. Na ina uthibitisho wa malipo kwa matendo katika kauli yake “Mmiliki wa Siku ya Malipo”, na kwamba malipo yatakuwa kwa uadilifu, kwa sababu neno “diin” linamaanisha kulipa kwa uadilifu. Na inajumuisha uthibitisho wa Qadar (makadirio ya Mwenyezi Mungu), na kwamba mja ndiye mtendaji halisi, tofauti na Al-Qadariyya (wanaopinga kuwa mwanadamu anatenda kihalisi) na Al-Jabriyya (wanaosema kuwa mwanadamu hatendi chochote, lakini Mwenyezi Mungu ndiye humlazimisha kutenda). Bali inajumuisha jibu kwa watu wote wa bid’a (wanaozua katika dini) na upotovu katika kauli yake “Tuongoe njia iliyonyooka;” kwa sababu ni kujua haki na kuifanyia kazi. Na kila mwenye kuzua na kupotea, basi yeye yuko kinyume na hilo. Na inajumuisha kumpwekeshea Mwenyezi Mungu Mtukufu dini katika kumuabudu na kumuomba usaidizi, katika kauli yake; “Wewe tu tunakuabudu, na Wewe tu tunakuomba msaada.” Basi sifa njema zote ni za Mwenyezi Mungu, Mola Mlezi wa walimwengu wote.