Al-Hajj
إرشاد العقل السليم إلى مزايا الكتاب الكريماین متن عربی یک تفسیر کلاسیک است، همان‌گونه که در Quranic Universal Library (QUL، از Tarteel) آمده و از نسخهٔ باز داده‌های QUL گرفته شده که spa5k/tafsir_api نگه می‌دارد. QUL نمی‌گوید از کدام چاپ پیروی می‌کند و برای متن‌ها مجوزی بیان نمی‌کند، پس حق نمایش آن‌ها تأیید نشده است. کسی آن را با کتاب چاپی یا نسخهٔ خطی مقایسه نکرده و عالمی آن را بررسی نکرده است. هر بخش در کنار آیه‌هایی آمده که دربارهٔ آن‌ها توضیح می‌دهد و این آیه‌ها متن قرآن از Tanzil است، همان‌گونه که آنجا هست. جایی که متن یادداشتی از ویراستار در قلاب‌های دوگانه دارد، همان‌گونه که هست نشان داده می‌شود. هنوز ترجمه‌ای وجود ندارد.
متن ازQuranic Universal Libraryspa5k/tafsir_apiMITبرداشته‌شده در 2026-10-21
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَـٰدِلُ فِى ٱللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَـٰبٍ مُّنِيرٍ ۸
﴿وَمِنَ النّاسِ مَن يُجادِلُ في اللَّهِ﴾ هو أبُو جَهْلٍ بْنُ هِشامٍ حَسَبَما رُوِيَ عَنِ ابْنِ عَبّاسٍ رِضى اللَّهُ عَنْهُما، وقِيلَ: هو مَن يَتَصَدّى لِإضْلالِ النّاسِ وإغْوائِهِمْ كائِنًا مَن كانَ، كَما أنَّ الأوَّلَ مِن يُقَلِّدُهم عَلى أنَّ الشَّيْطانَ عِبارَةٌ عَنِ المُضِلِّ المُغْوِيِ عَلى الإطْلاقِ.
﴿بِغَيْرِ عِلْمٍ﴾ مُتَعَلِّقٌ بِمَحْذُوفٍ وقَعَ حالًا مِن ضَمِيرِ "يُجادِلُ"، أيْ: كائِنًا بِغَيْرِ عِلْمٍ، والمُرادُ بِالعِلْمِ: العِلْمُ الضَّرُورِيُّ، كَما أنَّ المُرادَ بِالهُدى في قَوْلِهِ تَعالى: ﴿وَلا هُدًى﴾: هو الِاسْتِدْلالُ والنَّظَرُ الصَّحِيحُ الهادِي إلى المَعْرِفَةِ.
﴿وَلا كِتابٍ مُنِيرٍ﴾ وحَيٍّ مُظْهِرٍ لِلْحَقِّ، أيْ يُجادِلُ في شَأْنِهِ تَعالى مِن غَيْرِ تَمَسُّكٍ بِمُقَدِّمَةٍ ضَرُورِيَّةٍ ولا بِحُجَّةٍ نَظَرِيَّةٍ ولا بِبُرْهانٍ سَمْعِيٍّ، كَما في قَوْلِهِ تَعالى: ﴿وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ ما لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطانًا وما لَيْسَ لَهم بِهِ عِلْمٌ﴾ . وأمّا ما قِيلَ مِن أنَّ المُرادَ بِهِ المُجادَلَةُ الأوَّلُ والتَّكْرِيرُ لِلتَّأْكِيدِ والتَّمْهِيدِ لِما بَعْدَهُ مِن بَيانِ أنَّهُ سَنَدٌ لَهُ مِنِ اسْتِدْلالٍ أوْ وحْيٍ فَلا يُساعِدُهُ النَّظْمُ الكَرِيمُ، كَيْفَ لا وإنَّ وصْفَهُ بِاتِّباعِ كُلِّ شَيْطانٍ مَوْصُوفٍ بِما ذُكِرَ يُغْنِي عَنْ وصْفِهِ بِالعَراءِ عَنِ الدَّلِيلِ العَقْلِيِّ والسَّمْعِيِّ.