Al-Faatiha

إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ 5

(5) Na kauli yake, "Wewe tu tunakuabudu, na Wewe tu tunakuomba msaada." Yaani, tunakufanyia wewe peke yako ibada zetu, na kukuomba msaada. Kwa sababu, kutanguliza mwathiriwa (yaani, “Wewe tu”) kunamaanisha kuthibitisha kitu, nako ni kuthibitisha hukumu kwa aliyetajwa, na kumkanusha kwa mwingine asiyekuwa yeye. Ni kana kwamba anasema: “Tunakuabudu wewe, na wala hatumuabudu asiyekuwa Wewe. Na tunakuomba msaada, na wala hatumwombi msaada asiyekuwa Wewe.” Na kutanguliza kutaja ibada kabla ya kuomba msaada ni katika mlango wa kutanguliza yaliyo ya jumla kabla ya yale mahususi, na kwa sababu ya kuzingatia kutanguliza haki yake (Mwenyezi Mungu) Mtukufu mbele ya haki ya mja wake. Na ibada ni neno linalojumuisha kila akipendacho Mwenyezi Mungu na anakiridhia katika vitendo na maneno, ya dhahiri na ya siri. Na kutaka msaada ni kumtegemea Mwenyezi Mungu Mtukufu katika kuleta manufaa, na kuyazuia yenye kudhuru pamoja na kumuamini Yeye katika kuyatafuta hayo. Na kumwabudu Mwenyezi Mungu na kumwomba msaada ndiyo njia ya kufikia kufaulu kwa milele, na kuokoka kutokana na shari zote. Kwa hivyo, hakuna njia yoyote ya kuokoka isipokuwa kwa kuyafanya yote mawili. Na kwa hakika, ibada huwa ibada tu ikiwa itachukuliwa kutoka kwa Mtume wa Mwenyezi Mungu, rehema na amani ziwe juu yake, na kwa kukusudia kwayo kumridhisha Mwenyezi Mungu. Na kwa haya mambo mawili ndiyo ibada huwa. Na alitaja kuomba msaada baada ya ibada ijapokuwa kuomba msaada kunaingia humo (katika ibada); kwa sababu mja katika ibada zake zote anahitaji kuomba msaada wa Mwenyezi Mungu Mtukufu. Kwani, Mwenyezi Mungu asipomsaidia, hatapata anachotaka miongoni mwa kufanya maamrisho na kuacha makatazo.