Adh-Dhaariyat

وَفِى مُوسَىٰٓ إِذْ أَرْسَلْنَـٰهُ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ بِسُلْطَـٰنٍ مُّبِينٍ 38

Sura ya kutaja baadhi ya hekima na hukumu zilizomo katika hadithi hii Miongoni mwake ni kwamba ni katika hekima kwamba Mwenyezi Mungu aliwasimulia waja wake habari za watu wema na waovu, ili wazingatie kwa hao, na iliwafikisha wapi hali yao. Na miongoni mwake ni ubora wa Ibrahim Al-Khalil, rehema na amani ziwe juu yake; ambapo Mwenyezi Mungu alianza kwa kisa chake, jambo ambalo linaashiria kwamba anakijali na kukitunza. Na miongoni mwake ni kwamba ni katika sheria ya Uislamu kuwakaribisha wageni, na kwamba hilo ni katika Sunna za Ibrahim Al-Khalil, ambaye Mwenyezi Mungu alimwamrisha Muhammad na umma wake kufuata mila yake, na katika mahali hapa, Mwenyezi Mungu akaitaja katika hali ya kuisifu. Na miongoni mwake ni kwamba mgeni anafaa kukirimiwa kwa aina tofauti tofauti za ukarimu, kwa maneno na matendo. Kwa sababu Mwenyezi Mungu alielezea wageni wa Ibrahim kwamba walikuwa wenye kuheshimika. Yaani, Ibrahimu aliwakirimu, na Mwenyezi Mungu akaelezea ukarimu aliowaonyesha kwa maneno na matendo, na wao pia ni wa kuheshimika kwa Mwenyezi Mungu [Mtukufu]. Na miongoni mwake ni kwamba Ibrahim, amani iwe juu yake, ilikuwa nyumba yake ni mahali pa kuingia kwa wapita njia na wageni. Kwa sababu waliingia kwake bila ya kumuomba ruhusa, lakini walifuata njia ya uungwana katika kuanza kutoa salamu, naye Ibrahim akawajibu kwa salamu iliyokamilika na iliyotimia zaidi kuliko yao; kwa sababu alitumia sentensi inayoanza kwa nomino, nayo ni aina ya sentensi inayoonyesha uthabiti na umadhubuti. Na miongoni mwake ni kwamba ni katika sheria ya Uislamu kumjua vyema mtu ambaye amekuja kwa mtu mwingine, au wakati wanapokuwa na utangamano fulani naye. Kwa sababu katika hilo kuna faida nyingi. Na miongoni mwake ni adabu nzuri na upole wa Ibrahim katika usemi, ambapo alisema: "Watu wasiojulikana" wala hakusema: 'Sikujuini" na baina ya maneno mawili hayo kuna tofauti kubwa isiyofichika. Na miongoni mwake: kuchukua hatua na kuharakisha ukarimu kwao; kwa sababu uadilifu bora zaidi ni ule unaoharakishwa, na ndiyo sababu Ibrahim alichukua hatua ya kuleta uandazi wa wageni wake. Na miongoni mwake ni kwamba iwapo dhabihu iliyopo ikiwa ilikuwa imetayarishwa kwa ajili ya asiyekuwa mgeni aliyepo sasa, ikiwa atakaribishwa kwa hiyo, basi hajadunishwa hata kidogo. Bali ni kitendo cha heshima. Kama vile Ibrahim, amani iwe juu yake, alivyofanya, na Mwenyezi Mungu akajulisha kwamba wageni wake hao waliheshimiwa. Na miongoni mwake ni ukarimu mkubwa ambao Mwenyezi Mungu alimpa mwandani wake, Ibrahimu, na kwamba huo ulikuwepo pamoja naye na ulikuwa nyumbani kwake tayari umeshaandaliwa, na hakuhitaji kuuleta kutoka sokoni, au kutoka kwa majirani, au vinginevyo. Na miongoni mwake ni kwamba Ibrahim ndiye aliyewahudumia wageni wake, ilhali yeye ni mwandani wa Mwingi wa rehema na bwana wa wote wanaowakaribisha wageni. Na miongoni mwake ni kwamba aliwaletea karibu chakula hicho mahali walipokuwa, wala hakukiweka mahali, kisha akaawaambia, "Karibuni" au "njooni" kwa sababu hili ndilo rahisi na bora zaidi. Na miongoni mwake ni kuzungumza na mgeni kwa mazungumzo yenye upole na ulaini, haswa wakati wa kumpa chakula. Kwani, Ibrahim aliwawekea chakula mbele yao kwa upole, kisha akasema: “Mbona hamli?” Na wala hakusema, "kuleni;" na maneno mfano wa hayo ambayo yasiyokuwa hayo yanafaa zaidi badala yake. Bali alitumia neno la kumhimiza mtu, akisema: “Mbona hamli?” Kwa hivyo, inampasa mwenye kumfuata atumie maneno mazuri yanayofaa na yanayofungamana zaidi na hali aliyomo, kama vile alivyowaambia wageni wake, "Mbona hamli?" Au: "Mbona hamkaribii?" Au mnatupa utukufu, na mnatufanyia uzuri... na mfano wa hayo. Na miongoni mwake ni kwamba yeyote anayeogopa mtu kwa sababu yoyote ile, basi inamlazimu huyo mwingine amuondolee hofu hiyo, na amtajie yale yatakayoipatia amani hofu yake hiyo, na itulize wasiwasi wake, kama vile Malaika hao walivyomwambia Ibrahim alipowaogopa: “Usiogope” na wakamwambia habari hizo za kufurahisha baada ya kwamba alikuwa na hofu nao. Na miongoni mwake ni ukubwa wa furaha ya Sara, mke wa Ibrahim, mpaka yakamtokea hayo yaliyomtokea ikiwemo kujipiga usoni na kupiga makelele, mambo ambayo si kawaida yake. Na miongoni mwake ni ukarimu wa Mwenyezi Mungu kwa Ibrahim na mke wake, Sara kwa kuwapa bishara njema ya kupata mwana wa kiume mwenye elimu.

{38} Yaani, "Na katika habari za Musa" na yale ambayo Mwenyezi Mungu alimtuma nayo kwa Firauni na wakuu wake, miongoni mwa ishara zilizo wazi na miujiza iliyo dhahiri ambavyo vilikuwa ishara kwa wale wanaoogopa adhabu chungu.