چرا بيش از اين به ديدنِ ما نمی آيی؟ · احادیث با شرح

عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما قال: «قال النبي صلى الله عليه وسلم لجبريل: «مَا يَمْنَعُك أَنْ تَزُورَنَا أَكْثَر مِمَّا تَزُورَنَا؟» فنزلت: (وَمَا نَتَنَزَّل إِلاَّ بِأَمْرِ رَبِّكَ لَهُ مَا بَيْنَ أَيدِينَا وَمَا خَلْفَنَا وَمَا بَينَ ذَلِك ).

از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که می گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم به جبریل گفت: «مَا يَمْنَعُك أَنْ تَزُورَنَا أَكْثَر مِمَّا تَزُورَنَا؟»: «چرا بیش از این به دیدار ما نمی آیی؟». پس این آیه نازل شد: «وَمَا نَتَنَزَّل إِلاَّ بِأَمْرِ رَبِّكَ لَهُ مَا بَيْنَ أَيدِينَا وَمَا خَلْفَنَا وَمَا بَينَ ذَلِك»: «ما جز به فرمان پروردگارت فرود نمی آییم. او حاکم بر آینده و گذشته و حالِ ماست».

به روایت بخاریدرجهصحیح است

شرح

این حدیث بیانگر شوق پیامبر صلی الله علیه وسلم برای دیدار جبریل است؛ زیرا جبریل از جانب الله عزوجل می آید؛ وقتی نزول جبریل چهل روز به تاخیر افتاد، رسول الله صلی الله علیه وسلم به او گفت: «ای جبریل، چرا بیش از این نزد ما نمی آیی؟». به عبارت دیگر یعنی: نازل نشدی تا اینکه مشتاق تو شدم؛ این بود که الله متعال به جبریل وحی نمود تا به رسول الله صلی الله علیه وسلم بگوید: «وَمَا نَتَنَزَّل إِلاَّ بِأَمْرِ رَبِّكَ» یعنی الله متعال فرمود: ای جبریل، بگو ما در فاصله های زمانی زیاد نازل نمی شویم مگر به اذن و فرمان الله و بر اساس آنچه حکمت او اقتضا نماید؛ «لَهُ مَا بَيْنَ أَيدِينَا»: برای اوست امور اخروی که در پیش روی ماست. «وَمَا خَلْفَنَا» و آنچه از امور دنیا بر ما گذشته است؛ و «وَمَا بَينَ ذَلِك» و آنچه از این هنگام تا روز قیامت رخ می دهد؛ به عبارت دیگر علم همه ی اینها نزد الله می باشد. و پروردگار تو فراموشکار نیست یعنی با تاخیر در نزول وحی، تو را ترک و رها نکرده است. پیام حدیث این است که شایسته و سزاوار است که انسان دوستان و همنشینان نیکی انتخاب کند که به دیدار آنها رفته و آنان به دیدار وی بیایند چراکه در این دیدارها با چنین دوستانی خیر فراوانی نهفته است.

مرجع

رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين، للإمام أبي زكريا النووي، تحقيق د. ماهر الفحل، دار ابن كثير-دمشق، الطبعة الأولى، 1428هـ. دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين، لمحمد بن علان الشافعي، دار الكتاب العربي، بيروت - بدون تاريخ. بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، تأليف سليم الهلالي، دار ابن الجوزي- الطبعة الأولى1418هـ. نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، تأليف د. مصطفى الخِن وغيره، مؤسسة الرسالة-بيروت، الطبعة الرابعة عشر، 1407هـ. صحيح البخاري، للإمام أبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري، عناية محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة، الطبعة الأولى، 1422هـ. صحيح مسلم، للإمام مسلم بن الحجاج، حققه ورقمه محمد فؤاد عبد الباقي، دار عالم الكتب - الرياض، الطبعة الأولى، 1417هـ. فتح الباري شرح صحيح البخاري- أحمد بن علي بن حجر العسقلاني الشافعي - دار المعرفة - بيروت. رقم كتبه وأبوابه وأحاديثه: محمد فؤاد عبد الباقي- قام بإخراجه وصححه وأشرف على طبعه: محب الدين الخطيب- عليه تعليقات العلامة: عبد العزيز بن عبد الله بن باز. تحفة الأحوذي بشرح جامع الترمذي - محمد عبد الرحمن بن عبد الرحيم المباركفورى، دار الكتب العلمية - بيروت.

این حدیث در HadeethEnc.com