همانا خداوند نیکى‌ها و بدى‌ها را نوشت، سپس آن را روشن ساخت

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بیان می‌کند که الله نیکی‌ها و بدی‌ها را مقدر نموده و سپس برای آن دو ملائکه [که مسئول نوشتن نیکی‌ها و بدی‌ها هستند] بیان نموده که چگونه آن را بنویسند: پس هرکه اراده و قصد و عزم انجام کار نیکی نماید، به سبب آن برای او یک حسنه نوشته می‌شود، حتی اگر انجامش ندهد؛ و اگر انجامش دهد اجر او به ده تا هفتصد برابر تا چندین برابر بیشتر نوشته می‌شود؛ و چند برابر بودن اجری که نوشته می‌شود وابسته به میزان اخلاص در دل و تسری نفع‌ آن به دیگران و عواملی از این قبیل است. و کسی که اراده و قصد و عزم انجام کار بدی کند، ولی برای الله انجامش ندهد، یک اجر برای او نوشته می‌شود و اگر به سبب مشغولیتی از انجامش منصرف شود، بی‌آنکه اسباب و مقدماتش را فراهم آورده باشد، برای او چیزی نوشته نمی‌شود؛ و اگر از روی ناتوانی از انجامش بازبماند، نیت بدش برای او نوشته می‌شود؛ و اگر انجامش دهد برای او یک گناه ثبت می‌گردد.

1. بیان فضل والای الله بر این امت که نیکی‌ها را برای آنها چند برابر نموده و نزد خود می‌نویسد، ولی بدی‌ها را چند برابر نمی‌نویسد.
2. اهمیت نیت در اعمال و اثر آن.
3. فضل الله عزوجل و لطف و احسان او که هرکس ارادهٔ کاری نیکی کند و انجامش ندهد، الله آن را یک حسنه می‌نویسند.

صحيح البخاري (8/ 103) (6491). صحيح مسلم (1/ 118) (131). التحفة الربانية في شرح الأربعين حديثًا النووية (ص85). شرح الأربعين النووية، لابن عثيمين (ص368). فتح القوي المتين في شرح الأربعين وتتمة الخمسين، للعباد (ص125). فتح الباري، لابن حجر (11/ 324).