پرش به محتوا
احادیث با شرح

فردی یهودی نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمد و گفت: ای محمد، الله آسمان ها را بر یک انگشت و زمین ها را بر یک انگشت و کوه ها را بر یک انگشت و درختان را بر یک انگشت و مخلوقات را بر یک انگشت نگه داشته است؛ سپس می گوید: من پادشاه هستم.

عن عبد الله بن مسعود رضي الله عنه : أنَّ يهوديًّا جاء إلى النبي صلى الله عليه وسلم ، فقال: يا محمد، إنَّ اللهَ يُمسك السمواتِ على إصبع، والأرضين على إصبع، والجبالَ على إصبع، والشجرَ على إصبع، والخلائقَ على إصبع، ثم يقول: أنا المَلِكُ. «فضحك رسول الله صلى الله عليه وسلم حتى بَدَتْ نواجِذُه»، ثم قرأ: {وما قدروا اللهَ حقَّ قَدْرِه}.
از عبدالله بن مسعود رضی الله عنه روایت است که فردی یهودی نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمد و گفت: ای محمد، الله آسمان ها را بر یک انگشت و زمین ها را بر یک انگشت و کوه ها را بر یک انگشت و درختان را بر یک انگشت و مخلوقات را بر یک انگشت نگه داشته است؛ سپس می گوید: من پادشاه هستم. پس از این رسول الله صلی الله علیه وسلم چنان خندید که دندان های نیش ایشان آشکار شد؛ آنگاه این آیه را تلاوت نمود: «وَمَا قَدَرُواْ اللهَ حَقَّ قَدْرِهِ»: «الله را چنانکه سزاوارِ [بزرگداشتِ] اوست نشناخته اند».
متفق علیهدرجهصحیح است
شرح

این حدیث بیانگر عظمت و بزرگی الله متعال است چنانکه همه ی آسمان ها را بر یک انگشت از انگشتان دست مبارکش نگه می دارد؛ و در ادامه مخلوقات بزرگ و معروف را می شمارد و خبر می دهد که الله متعال هریک از آنها را بر انگشتی از انگشتانش نگه داشته است؛ هرچند اگر الله متعال اراده نماید آسمان ها و زمین و هرآنچه در آنها وجود دارد، بر یک انگشت از انگشتان دستش قرار می دهد. آنچه یهودیِ مذکور می گوید، بخشی از میراث علمی است که از پیامبران باقی مانده است، علمی که پیامبران از طریق وحی دریافت کرده اند؛ به همین دلیل رسول الله صلی الله علیه وسلم سخن یهودی مذکور را تصدیق می کند و این توصیف، ایشان را شگفت زده و مسرور می گرداند و جهت تصدیق وی چنان می خندند که دندان های نیش ایشان آشکار می گردد. چنانکه عبدالله ابن مسعود در روایت نقل می کند. و در ادامه رسول الله صلی الله علیه وسلم این آیه را می خواند: «وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِيعًا قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّمَاوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ» [زمر: 67] «مشرکان، الله را چنانكه سزاوار اوست، ارج ننهادند؛ حال آنکه در روز قیامت، زمین یكسره در قبضه ی اوست؛ و آسمان ها به دست وی درهم پیچیده خواهد شد. پاک و منزه است الله؛ و از کسانی [یا چیزهایی] که با وی شریک می سازند، برتر است». حدیث مذکور دو دست را برای الله متعال ثابت می کند چون رسول الله صلی الله علیه وسلم گفته های یهودی را تایید می کند. و در این زمینه دیدگاه کسانی که صفات را ثابت نمی کنند و قائل به تعطیل صفات هستند و صفت انگشت ها را با این گمان از الله متعال نفی می کنند که لازمه ی اثبات آن برای الله، تشبیه به مخلوقات است، اعتباری ندارد؛ حال آنکه چنین کسی نمی داند مقتضای اثبات این صفت، تشبیه به مخلوقات نیست، چنانکه حیات و قدرت و قوت و شنیدن و دیدن را برای الله متعال ثابت می کنیم و لازمه و مقتضای اثبات همه ی این صفات برای الله، تشبیه به مخلوقات نیست، چون «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ» [شوری: 11] «هیچ چیز همانند الله نیست و او شنوایِ بیناست».

مرجع

صحيح البخاري، نشر: دار طوق النجاة (مصورة عن السلطانية بإضافة ترقيم محمد فؤاد عبد الباقي)، الطبعة: الأولى، 1422ه. صحيح مسلم، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، نشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت. المصباح المنير في غريب الشرح الكبير، لأحمد بن محمد بن علي الفيومي، الناشر: المكتبة العلمية – بيروت. شرح كتاب التوحيد من صحيح البخاري، لعبد الله بن محمد الغنيمان، الناشر: مكتبة الدار، المدينة المنورة، الطبعة: الأولى، 1405 هـ. الملخص في شرح كتاب التوحيد- صالح بن فوزان بن عبد الله الفوزان- دار العاصمة الرياض- الطبعة: الأولى 1422هـ- 2001م.

این حدیث در HadeethEnc.com
توحید نام‌ها و صفات

هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همان‌گونه که HadeethEnc.com منتشر می‌کند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمی‌آورد. ترجمه‌ها و شرح‌ها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان می‌کنند؛ بازبینان سبیل آن‌ها را بررسی نکرده‌اند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com