عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قال: جَاءَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَسَأَلُوهُ: إِنَّا نَجِدُ فِي أَنْفُسِنَا مَا يَتَعَاظَمُ أَحَدُنَا أَنْ يَتَكَلَّمَ بِهِ، قَالَ: «وَقَدْ وَجَدْتُمُوهُ؟» قَالُوا: نَعَمْ، قَالَ: «ذَاكَ صَرِيحُ الْإِيمَانِ».
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که گفت: گروهی از اصحاب پیامبر صلی الله علیه وسلم نزد ایشان آمده و پرسیدند: ما در درون خود چیزهایی [از شک و کفر] می‌یابیم که هریک از ما به زبان آوردن آن را بزرگ می‌دارد. فرمود: «آیا آن را [در درون خود] می‌یابید؟» گفتند: آری. فرمود: «این صریح ایمان است».
به روایت مسلمدرجهصحیح است
شرح
گروهی از اصحاب پیامبر نزد ایشان رفته و دربارهٔ افکار و وسوسه‌های بزرگی پرسیدند که در درون خود احساس می‌کردند، مواردی که از زشتی و شدت نفرت‌شان از آنها، به زبان آوردن‌شان را هم بزرگ می‌شمردند. پس پیامبر علیه الصلاة والسلام فرمود: این چیزی که احساس می‌کنید صریح ایمان و یقینی است که باعث شده در برابر آنچه شیطان در دل‌تان انداخته، مقاومت کنید و از بیان آن خودداری نموده و آن را در دل خود بزرگ بیابید؛ و نشان می‌دهد که شیطان نتوانسته بر دل‌های شما مسلط شود برخلاف کسی که شیطان بر دل او مسلط شده و هیچ مقاومتی در برابر آن نیافته است.
فواید
- بیان ضعف شیطان در برابر اهل ایمان چنانکه نتوانسته کار دیگری جز وسوسه انجام دهد.
- عدم باور و پذیرش وسوسه‌هایی که بر نفس می‌گذرد، چون از سوی شیطان هستند.
- وسوسهٔ شیطان زیانی به مؤمن نمی‌رساند، اما باید از وسوسهٔ او به الله پناه ببرد و از پی‌گیری آن خودداری کند.
- زیبنده‌ی مسلمان نیست تا در مورد اشکالاتی که نسبت به دینش برای او پیش آمده سکوت کند، بلکه باید در باره آن سؤال کند.
مرجع
صحيح مسلم (1/ 119) (132)، معالم السنن (4/174)، المفهم للقرطبي (1/344)، شرح النووي على مسلم (2/154)، البحر المحيط الثجاج (3/622).