عَنْ عُبَادَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللهِ وَرَسُولُهُ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ، وَالْجَنَّةُ حَقٌّ، وَالنَّارُ حَقٌّ، أَدْخَلَهُ اللهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنَ الْعَمَلِ».
از عُبادة ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللهِ وَرَسُولُهُ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ، وَالْجَنَّةُ حَقٌّ، وَالنَّارُ حَقٌّ، أَدْخَلَهُ اللهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنَ الْعَمَلِ»: «هرکس شهادت دهد كه معبود به حقی جز الله نيست، یکتاست و شریکی ندارد و محمد بنده و فرستادهٔ اوست و عیسی بنده و فرستاده و کلمهٔ اوست که به مریم القا نمود و روحی از جانب اوست [و نيز مخلوق اوست] و بهشت حقّ است و آتش (دوزخ) حقّ است، الله متعال با هر عملی که داشته باشد، [سرانجام] او را وارد بهشت می‌کند».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ به ما خبر می‌دهد که هرکس کلمهٔ توحید را با علم به معنایش و عمل به مقتضایش به زبان آورد و به بندگی محمد ـ صلی الله علیه وسلم ـ و پیامبری او شهادت دهد و به بندگی عیسی و پیامبری او اعتراف کند و اینکه الله او را با این سخن خود «کُن»: (باش) آفرید و روحی از ارواحی است که الله خلق کرده است و مادرش را از نسبت ناروای یهودیان پاک بداند و به اینکه بهشت حق است و دوزخ حق است، ایمان داشته باشد و به وجود آن دو معتقد باشد و اینکه این دو، نعمت و عذاب الهی هستند، و بر این باور از دنیا برود، فرجامش به سوی بهشت است، اگرچه در طاعات خود کوتاهی کرده و گناهانی داشته باشد.
فواید
- الله تعالی عیسی بن مریم را با کلمهٔ «کُن» آفرید، بی‌آنکه پدری داشته باشد.
- بیان اینکه عیسی و محمد صلی الله علیهما وسلم، بندگان الله و پیامبران او هستند، بنابراین آن دو پیامبر هستند و دروغ نمی‌گویند و بنده هستند و عبادت نمی‌شوند.
- فضیلت توحید و پاک شدن گناهان توسط آن و اینکه فرجام موحد بهشت است، اگرچه مرتکب برخی گناهان شده باشد.
مرجع
صحيح البخاري (4/ 165) (3435). صحيح مسلم (1/ 57) (28). الملخص في شرح كتاب التوحيد، لصالح الفوزان (ص25). الجديد في شرح كتاب التوحيد، لمحمد القرعاوي (ص36).