عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ رضي الله عنهما أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «اتَّقُوا الظُّلْمَ، فَإِنَّ الظُّلْمَ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَاتَّقُوا الشُّحَّ، فَإِنَّ الشُّحَّ أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ، حَمَلَهُمْ عَلَى أَنْ سَفَكُوا دِمَاءَهُمْ وَاسْتَحَلُّوا مَحَارِمَهُمْ».
از جابِر بن عبدالله ـ رضی الله عنهما ـ روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «اتَّقُوا الظُّلْمَ، فَإِنَّ الظُّلْمَ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَاتَّقُوا الشُّحَّ، فَإِنَّ الشُّحَّ أَهْلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ، حَمَلَهُمْ عَلَى أَنْ سَفَكُوا دِمَاءَهُمْ وَاسْتَحَلُّوا مَحَارِمَهُمْ»: «از ظلم بترسید، زیرا ظلم تاریکی‌هایی در روز قیامت است؛ و از حرص و آز بترسید، زیرا حرص و آز کسانی را که پیش از شما بودند هلاک کرد؛ آنان را بر آن داشت که خون‌های‌شان را بریزند و حرمت‌های‌شان را حلال بشمارند».
به روایت مسلمدرجهصحیح است
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ دربارهٔ ظلم هشدار داده است که از مصادیق آن عبارت است از: ستم به مردم، ستم در حق خود و ستم در حق الله تعالی؛ ظلم یعنی ندادن حق هر صاحب حق؛ و ظلم در روز قیامت برای ظالمان تاریکی‌هایی است و باعث دشواری‌ها و وحشت روز قیامت است. و پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ از شُح برحذر داشته است که بخل شدید به همراه حرص و آز است و از مصادیق آن کوتاهی در ادای حقوق مالی و حرص شدید بر دنیاست؛ و این نوع از ظلم، امت‌های پیش از ما را هلاک کرد، چنانکه آنان را بر این داشت که همدیگر را بکشند و حرام‌هایی را که الله منع کرده بود، مباح بشمارند.
فواید
- بذل مال و هم‌دردی و کمک به برادران مومن از اسباب محبت و تقویت ارتباط است.
- بُخل و شُح انسان را به سمت گناه و فحشا و نافرمانی می‌کشاند.
- عبرت گرفتن از احوال امت‌های پیشین.
مرجع
صحيح مسلم (4/ 1996) (2578). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، مجموعة من الباحثين (1/ 484). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 614).