از ام عطیه انصاری رضی الله عنها روایت است که می گوید: رسول الله صلى الله عليه وسلم روزی كه دخترش فوت كرده بود، نزد ما آمد و فرمود: «اغْسِلْنَهَا ثلاثا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثرَ مِنْ ذَلِكَ - إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكَ - بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَاجْعَلْنَ فِي الأَخِيرَةِ كَافُورًا - أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ- فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي»: «او را سه يا پنج بار يا بيش از اين - اگر لازم بود - با آب و سدر غسل دهيد. و در آخرین بار از كافور استفاده كنيد. و وقتی از غسل او فارغ شديد، مرا اطلاع دهيد». بنابراین چون از غسل فارغ شدیم به ايشان اطلاع داديم. پس رسول الله صلى الله عليه وسلم اِزارش (پارچه بلندی كه دور كمر می بست) را داد و فرمود: «أَشْعِرْنَهَا بِهِ»: «او را با اين پارچه، بپوشانيد».يعنی قبل از كفن نمودن.
و در روایتی آمده است: «أو سَبْعا»: «یا هفت بار او را بشویید». و فرمودند: «ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا ومَواضِعِ الوُضوء منها»: «در شستن از سمت راست و اعضای وضو آغاز کنید».
ام عطیه می گوید: و موی سرش را با سه گیسو به هم بافتیم.
متفق علیهدرجهصحیح است
شرح
زمانی که زینب رضی الله عنها دختر رسول الله صلی الله علیه وسلم فوت نمود، ایشان جهت آموزش غسل، نزد زنانی رفتند که می خواستند زینب را غسل بدهند؛ تا زینب از این دنیا پاک و پاکیزه به ملاقات پروردگارش برود؛ یکی از این زنان ام عطیه انصاری بود.
به آنها فرمود که سه یا پنج بار او را غسل دهند تا تعداد غسل های او فرد باشند و در صورت نیاز و ضرورت بیش از پنج بار غسل داده شود؛ تا غسل پاک کننده تر باشد و جسد سخت تر گردد. و در غسل ها همراه آب از سدر استفاده شود جز در بار آخر که از کافور استفاده گردد؛ تا اینکه خوشبو شده و خزندگان و حشرات از او دور شوند و از آنها در امان بماند و جسمش سخت گردد؛ و به آنها توصیه نمود که در غسل دادن وی، از گرامی ترین اعضا یعنی اعضای وضو و از سمت راست آغاز کنند و به آنها امر نمود که هنگام فارغ شدن از غسل زینب با این کیفیت، ایشان را در جریان بگذارند. زمانی که از غسل او فارغ شدند و کار غسل به پایان رسید و به رسول خدا خبر دادند، ایشان پارچه ی بلندی كه دور كمر می بست و با بدن پاک و مبارکش در تماس بود، به آنها داد تا قبل از کفن کردن زینب، او را با آن بپوشانند؛ و به این ترتیب با برکتی در قبرش همراه باشد. زنانی که زینب را غسل می کردند، موهای سرش را به سه قسمت تقسیم کرده و در سه گیسو بافتند؛ گیسویی در پیشانی که آن را به پشت سرش انداختند و دو گیسو در دو طرف سر.
مرجع
صحيح البخاري (2/ 74) (1258 - 1259).
صحيح مسلم (2/ 646) (939).
تيسير العلام، للبسام (ص281).
تنبيه الأفهام، لابن عثيمين (2/ 360).
الإفهام في شرح عمدة الأحكام، لعبد العزيز بن باز (ص344).
الإلمام بشرح عمدة الأحكام، لإسماعيل الأنصاري (1/ 227).
عن أبي رافع رضي الله عنه مرفوعاً: «من غسَّل ميتاً فكتم عليه، غفر الله له أربعين مرة».
از ابورافع رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «مَنْ غَسَّل ميِّتاً فَكَتَمَ عَلَيْه، غَفَرَ اللَّهُ له أَرْبعِينَ مرَّةً»: «هرکس مرده ای را غسل دهد و عيب های او را بپوشاند، الله متعال چهل بار او را می آمرزد».
به روایت بیهقی - به روایت حاکم - به روایت طبرانیدرجهصحیح است
شرح
این حدیث بیان فضل کسی است که مرده ای را غسل می دهد و عیبی از او می بیند و آن را می پوشاند و فاش نمی کند.
عیب هایی که از مرده دیده می شود دو نوع است؛ نوع اول عیب هایی است که مربوط به حال و وضع وی باشد. و نوع دوم عیب هایی مربوط به بدن مرده می باشد.
مثال نوع اول: اگر کسی که مرده را غسل می دهد متوجه شد صورت مرده دگرگون و سیاه و زشت شده، چه بسا این دلیلی بر خاتمه ی بد او باشد؛ در این صورت برای او حلال و روا نیست که این مساله را با مردم در میان بگذارد و بگوید: او را در این صفت دیدم؛ چون توصیف او در این حالت، فاش کردن عیب های او می باشد، حال آنکه وی در پیشگاه الله متعال حاضر شده و او را چنانکه شایسته ی آن است با عدالت یا فضل خود مورد محاسبه و مواخذه قرار می دهد.
مثال نوع دوم این است که مرده شوی مثلا عیبی را در پشت مرده ببیند که در زمان حیاتش آن را از مردم می پوشانده است.
کسی که عیب مرده از هر نوعی را بپوشاند، این اجر و پاداش بزرگ که چهل بار مغفرت و بخشش است، برای او می باشد.
مرجع
سنن البيهقي الكبرى، للبيهقي، مكتبة دار الباز - مكة المكرمة ، 1414 - 1994
المعجم الكبير-أبو القاسم الطبراني -المحقق: حمدي بن عبد المجيد السلفي-دار النشر: مكتبة ابن تيمية - القاهرة-الطبعة: الثانية
المستدرك على الصحيحين-الحاكم-تحقيق: مصطفى عبد القادر عطا-الناشر: دار الكتب العلمية - بيروت - الطبعة: الأولى، 1411 - 1990
صحيح الترغيب والترهيب – الألباني، مكتبة المعارف - الرياض
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين لمجموعة من الباحثين, مؤسسة الرسالة, الطبعة الرابعة عشر, 1407ه .
دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين لمحمد بن علان الصديقي, دار الكتاب العربي.
كنوز رياض الصالحين بإشراف حمد العمار, دار كنوز إشبيليا, الطبعة الأولى, 1430ه .
بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي, دار ابن الجوزي.
شرح رياض الصالحين لابن عثيمين , دار مدار الوطن للنشر، الرياض, الطبعة : 1426 هـ.
هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همان‌گونه که HadeethEnc.com منتشر می‌کند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمی‌آورد. ترجمه‌ها و شرح‌ها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان می‌کنند؛ بازبینان سبیل آنها را بررسی نکرده‌اند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com