عن عبد الله بن عُمر رضي الله عنهما قال: «كان النبي صلى الله عليه وسلم وأبو بكر وعُمر يصلون العيدين قبل الخُطْبة».
از عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روایت است که می گوید: رسول الله صلى الله عليه وسلم و ابوبکر و عمر، دو نماز عید را قبل از خطبه خواندند.
متفق علیهدرجهصحیح است
شرح
عادت رسول الله صلی الله علیه وسلم و خلفای راشدین این بود که نماز عید فطر و قربان را به همراه مردم می خواندند و سپس به ایراد خطبه می پرداختند؛ و نماز را بر خطبه مقدم می کردند. و روش مسلمانان در برگزاری نماز عید و خطبه ی آن به همین ترتیب بود تا اینکه مروان به حکومت رسید و قبل از نماز خطبه خواند و مردم این کار او را به دلیل مخالفت با سنت منکر شدند؛ اما بنی امیه به همین روش ادامه دادند تا اینکه بنی عباس سنت نبوی را دوباره احیا کردند.
مرجع
تيسير العلام، للبسام، الناشر: مكتبة الصحابة، الإمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة العاشرة، 1426هـ - 2006م.
تنبيه الأفهام، للعثيمين، طبعة مكتبة الصحابة، الإمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة الأولى، 1426هـ.
صحيح البخاري، لأبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري، تحقيق محمد زهير بن ناصر الناصر، الناشر: دار طوق النجاة، الطبعة الأولى، 1422هـ.
صحيح مسلم، لأبي الحسين مسلم بن الحجاج القشيري، المحقق: محمد فؤاد عبد الباقي، الناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت.
تأسيس الأحكام، لأحمد بن يحيى النجمي، دار المنهاج، القاهرة، مصر، الطبعة الأولى.
عن أم عَطيَّة نُسَيْبة الأنصارية رضي الله عنها قالت: «أَمَرَنا رسول الله صلى الله عليه وسلم أن نُخْرِج في العيدين الْعَوَاتِقَ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ، وأَمَر الحُيَّض أن يَعْتَزِلْنَ مُصلّى المسلمين».
وفي لفظ: «كنا نُؤمر أن نَخْرُجَ يوم العيد، حتى نُخْرِجَ الْبِكْرَ من خِدْرِهَا، حَتَّى تخرجَ الْحُيَّضُ، فَيُكَبِّرْنَ بتكبيرهم ويدعون بدعائهم، يرجون بَرَكَة ذلك اليوم وطُهْرَتَهُ».
از ام عطیه نُسَيْبه انصاری رضی الله عنها روایت است که می گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم به ما دستور داد تا روز عيد قربان و فطر، دوشيزه ها و دختران پرده نشين را جهت حضور در مراسم عيد از خانه بيرون بياوريم؛ و به زنانی که عادت ماهيانه بودند دستور داد تا از مصلای مسلمين فاصله بگيرند.
در لفظ ديگری آمده است: به ما دستور داده می شد تا همه در روز عيد (برای خواندن نماز) از خانه بيرون بياييم، تا جايی که دختر باکره و زنانی که عادت ماهيانه بودند از خانه بيرون می آورديم، زنان به اميد کسب برکت و پاکی این روز، با تکبير مردان تکبير می گفتند و با دعای شان دعا می کردند.
متفق علیهدرجهصحیح است
شرح
عید فطر و عید قربان از روزهای بسیار خوب و برتر هستند، روزهایی که شعار اسلام در آنها آشکار گشته و مسلمانان با اجتماع، گردهمایی و صفوف محکم خود، برادری اسلامی را به نمایش می گذارند؛ اهل هر شهری در یک مکان جمع می شوند تا وحدت، همدلی و یکپارچگی خود را برای یاری اسلام، اعلای کلمه ی الله و برپایی یاد الله و اظهار شعائر او ابراز نمایند.
از این رو رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمان می دهد که همه ی زنان بسوی مصلی خارج شوند، حتی دختران پرده نشین و زنانی که در عادت ماهانه بسر می برند؛ و این زنان در مکانی دورتر از نمازگزاران قرار گیرند تا شاهد خیر، خوبی و دعوت مسلمانان باشند و از خیر و خوبی آن مقام و آن روز بهره مند گردند و از برکت، رحمت و رضوان الله متعال بی بهره نمانند و رحمت و قبولیت به آنها نزدیک تر باشد.
و نماز عید فطر و عید قربان فرض کفایه می باشد.
مرجع
تيسير العلام، للبسام، الناشر: مكتبة الصحابة، الإمارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة العاشرة، 1426هـ - 2006 م.
تنبيه الأفهام، للعثيمين، طبعة مكتبة الصحابة، الامارات، مكتبة التابعين، القاهرة، الطبعة الأولى 1426هـ.
صحيح البخاري، لأبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري.، تحقيق محمد زهير بن ناصر الناصر، الناشر: دار طوق النجاة، الطبعة: الأولى 1422هـ.
صحيح مسلم، المحقق: محمد فؤاد عبد الباقي، الناشر: دار إحياء التراث العربي - بيروت.
هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همان‌گونه که HadeethEnc.com منتشر می‌کند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمی‌آورد. ترجمه‌ها و شرح‌ها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان می‌کنند؛ بازبینان سبیل آنها را بررسی نکرده‌اند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com