عَنْ عَمْرِو بْنُ سُلَيْمٍ الأَنْصَارِيُّ قَالَ: أَشْهَدُ عَلَى أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: أَشْهَدُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «الغُسْلُ يَوْمَ الجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ، وَأَنْ يَسْتَنَّ، وَأَنْ يَمَسَّ طِيبًا إِنْ وَجَدَ».
از عَمرو بن سُلَیم انصاری روایت است که گفت: گواهی می‌دهم که ابوسعید گفت: گواهی می‌دهم که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «الغُسْلُ يَوْمَ الجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ، وَأَنْ يَسْتَنَّ، وَأَنْ يَمَسَّ طِيبًا إِنْ وَجَدَ»: «غسل جمعه بر هر بالغی واجب است و اینکه مسواک بزند و اگر عطر دارد از آن استفاده کند».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بیان داشته‌اند که غسل جمعه بر هر مرد بالغ مسلمان که نماز جمعه بر او واجب است، همچون امری واجب موکد است. و اینکه دندان‌های‌شان را با «سواک» و مانند آن مسواک بزند و پاکیزه کند و با هر عطر و چیز خوشبویی، خودش را خوشبو کند.
فواید
- مؤکد بودن استحبابِ غسل روز جمعه بر هر مرد بالغ مسلمان.
- نظافت و از بین بردن بوی بد شرعا از مسلمان خواسته شده است.
- بزرگداشت روز جمعه و آماده شدن برای آن.
- تاکید استحباب مسواک زدن برای جمعه.
- مستحب بودن استفاده از هر خوشبویی پیش از رفتن به نماز جمعه.
- اگر زن به قصد نماز یا هر کار دیگری از خانه بیرون برود جایز نیست که از عطر استفاده کند، زیرا سنت نبوی بر تحریم آن دلالت دارد.
- «مُحتَلِم» یعنی بالغ؛ و بلوغ با چند نشانه حاصل می‌شود که سه مورد آن بین مرد و زن مشترک است: نخست: کامل شدن پانزده سال. دوم: روییدن موی ضخیم اطراف شرمگاه. سوم: خارج شدن منی با خواب دیدن یا از روی شهوت اگرچه توام با خواب نباشد. اما نشانهٔ چهارم که مخصوص زنان است، حیض است؛ بنابراین هر گاه زن حیض شد یعنی بالغ شده است.
مرجع
صحيح البخاري (2/ 3) (880). صحيح مسلم (2/ 580) (846). مختار الصحاح، لزين الدين الرازي (ص155). شرح صحيح البخاري، لابن بطال (2/ 468). شرح النووي على مسلم، (6/ 134). توضيح الأحكام شرح بلوغ المرام، للبسام (1/ 382). فتح ذي الجلال والإكرام شرح بلوغ المرام، لابن عثيمين (1/ 330). منار القاري شرح مختصر صحيح البخاري، لحمزة قاسم (2/ 234).