پرش به محتوا
احادیث با شرح

سوگند به ذاتی که جانم در دست اوست، یا امر به معروف و نهی از منکر می کنيد، یا بيم آن می رود که به زودی الله عذابی از سوی خود بر شما فرود آورد و آنگاه او را به فرياد می خوانيد اما دعای تان قبول نمی شود.

عن حذيفة بن اليمان رضي الله عنهما عن رسول الله صلى الله عليه وسلم أنه قال: «وَالَّذِي نَفسِي بِيَدِه، لَتَأْمُرُنَّ بِالمَعرُوف، وَلَتَنهَوُنَّ عَنِ المُنْكَر؛ أَو لَيُوشِكَنَّ الله أَن يَبْعَثَ عَلَيكُم عِقَاباً مِنْه، ثُمَّ تَدعُونَه فَلاَ يُسْتَجَابُ لَكُم».
از حذیفه بن یمان رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «وَالَّذِي نَفسِي بِيَدِه، لَتَأْمُرُنَّ بِالمَعرُوف، وَلَتَنهَوُنَّ عَنِ المُنْكَر؛ أَو لَيُوشِكَنَّ الله أَن يَبْعَثَ عَلَيكُم عِقَاباً مِنْه، ثُمَّ تَدعُونَه فَلاَ يُسْتَجَابُ لَكُم»: «سوگند به ذاتی که جانم در دست اوست، یا امر به معروف و نهی از منکر می کنيد، یا بيم آن می رود که به زودی الله عذابی از سوی خود بر شما فرود آورد و آنگاه او را به فرياد می خوانيد اما دعای تان قبول نمی شود».
به روایت ترمذی - به روایت احمددرجهحسن است
شرح

اینکه رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «وَالَّذِي نَفسِي بِيَدِه» سوگندی است که در آن به الله متعال قسم یاد می کند؛ چون الله متعال است که جان بندگان در دست اوست؛ اگر بخواهد کسی را هدایت نموده و اگر بخواهد گمراهش می کند؛ اگر بخواهد کسی را می میراند و چون بخواهد زندگی و حیاتش را تداوم می بخشد. جان ها به دست الله متعال است، هدایت و گمراهی و زندگی و مرگ و تصرف و تدبیر آنها در هر موردی در اختیار الله است؛ چنانکه خود می فرماید: «وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا»: «و سوگند به جانِ [انسان] و ذاتی که آن را [آفرید و] نیکو گردانید سپس نافرمانی و پرهیزگاری اش را [به او] الهام کرد». بنابراین جان ها به دست الله متعال است؛ و به همین دلیل رسول الله صلی الله علیه وسلم زیاد به این صورت «والذي نفسي بيده» سوگند یاد می کند. و گاهی می فرماید: «والذي نفس محمد بيده»: «سوگند به کسی که جان محمد در دست اوست». چون جان محمد صلی الله علیه وسلم بهترین و پاکیزه ترین جان است، چنین سوگند یاد می کند. سپس مواردی را ذکر می کند که برای آنها سوگند یاد کرده است؛ اینکه یا باید امر به معروف و نهی از منکر کنیم یا اینکه عذاب الهی از جانب او همه ی ما را در برمی گیرد و چون او را به فریاد بخوانیم و دست دعا به درگاهش برداریم، دعا و خواسته ی ما اجابت نمی شود؛ و این بیانگر اهمیت امر به معروف هایی چون نماز و زکات و ادای حقوق و اهمیت نهی از منکراتی چون زنا و ربا و سایر محرمات است؛ و این مهم با قول یا عمل و یا قلب صورت می گیرد؛ به عنوان مثال پدر در خانه و محتسبان و مسئولان امر به معروف و نهی از منکر در جامعه این کار را عملا انجام می دهند و همه ی افراد می توانند در قالب سخن نیک، امر به معروف و نهی از منکر کنند یا اینکه با ترک مکان منکر، قلبا این وظیفه را انجام دهند. و این برای کسی است که قدرت و توانایی انکار عملی و زبانی را ندارد.

مرجع

بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، سليم بن عيد الهلالي، دار ابن الجوزي، الدمام، الطبعة: الأولى 1415هـ. سنن الترمذي، محمد بن عيسى الترمذي، تحقيق وتعليق: أحمد محمد شاكر، ومحمد فؤاد عبد الباقي، وإبراهيم عطوة عوض، شركة مكتبة ومطبعة مصطفى البابي الحلبي، مصر، الطبعة: الثانية، 1395هـ- 1975م. رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين، أبو زكريا محيي الدين النووي، تحقيق ماهر الفحل، دار ابن كثير، دمشق، بيروت، الطبعة: الأولى 1428هـ، 2007م. رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين، أبو زكريا محيي الدين النووي، تحقيق: عصام هادي، وزارة الأوقاف والشؤون الإسلامية القطرية، دار الريان، بيروت، الطبعة: الرابعة 1428هـ. كنوز رياض الصالحين، مجموعة من الباحثين برئاسة حمد بن ناصر العمار، كنوز إشبيليا، الرياض، الطبعة: الأولى 1430هـ، 2009م. شرح رياض الصالحين، محمد بن صالح العثيمين، دار الوطن، الرياض، الطبعة: 1426هـ. صحيح الجامع الصغير وزيادته، محمد ناصر الدين الألباني، المكتب الإسلامي، بيروت، الطبعة: الثالثة 1408هـ. مسند الإمام أحمد بن حنبل، أحمد بن حنبل أبو عبدالله الشيباني، تحقيق: شعيب الأرنؤوط وعادل مرشد، وآخرون، تحت إشراف: عبد الله بن عبد المحسن التركي، مؤسسة الرسالة، الطبعة: الأولى1421هـ، 2001م. نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، مجموعة من الباحثين، مؤسسة الرسالة، بيروت، الطبعة: الرابعة عشر 1407هـ، 1987م.

این حدیث در HadeethEnc.com
حكم امر به معروف و نهى از منكر

هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همان‌گونه که HadeethEnc.com منتشر می‌کند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمی‌آورد. ترجمه‌ها و شرح‌ها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان می‌کنند؛ بازبینان سبیل آن‌ها را بررسی نکرده‌اند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com