عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «لاَ يَزَالُ قَلْبُ الكَبِيرِ شَابًّا فِي اثْنَتَيْنِ: فِي حُبِّ الدُّنْيَا وَطُولِ الأَمَلِ».
از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت: از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدم که می‌فرمودند: «لَا يَزَالُ قَلْبُ الْكَبِيرِ شَابًّا فِي اثْنَتَيْنِ: فِي حُبِّ الدُّنْيَا وَطُولِ الْأَمَلِ». یعنی: «قلب پیرمرد در دو چیز جوان می‌ماند: در دوست داشتن دنیا و آرزوی دور و دراز».
به روایت بخاریدرجهصحیح است
شرح
پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم خبر داده‌اند که فرد پیر، جسمش پیر و ضعیف می‌شود، اما قلبش در دوست داشتن دو چیز جوان می‌ماند: اول: دوست داشتن دنیا از طریق [جمع‌آوری] مال فراوان. و دوم: [دوست داشتن] زندگی و عمر طولانی و آرزوی [دراز].
فواید
- این حدیث، سرشت و طبیعت انسان را بیان می‌کند که بر دوستیِ دنیا و آرزوهای دراز آفریده شده است.
- در این حدیث، اشاره‌ای به ناپسند بودنِ آرزوی دراز و حرص بر جمع‌آوری مال وجود دارد. این نکته، لزوم آمادگی برای مرگ، فضیلت صدقه برای ثروتمند و فضیلت خویشتن‌داری برای فقیر را اقتضا می‌کند.
- محبوب‌ترین چیزها نزد فرزند آدم، جانِ خود اوست و به همین دلیل به باقی ماندنِ آن علاقه‌مند است؛ پس به همین خاطر عمر طولانی را دوست دارد. و مال را نیز دوست دارد؛ زیرا مال از بزرگ‌ترین اسباب برای دوام سلامتی و لذت بردن است. پس هرگاه نزدیک شدنِ پایانِ آن را احساس کند, محبتش به آن و رغبتش به دوام آن شدیدتر می‌شود.
مرجع
صحيح البخاري (8/ 89) (6420). البحر المحيط الثجاج في شرح صحيح الإمام مسلم بن الحجاج (20/ 36). إرشاد الساري لشرح صحيح البخاري (9/ 242).