عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ: رَأَى سَعْدٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ لَهُ فَضْلًا عَلَى مَنْ دُونَهُ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «هَلْ تُنْصَرُونَ وَتُرْزَقُونَ إِلَّا بِضُعَفَائِكُمْ».
از مُصعَب بن سعد روایت است که گفت: سعد رضی‌الله‌عنه چنین می‌پنداشت که بر کسانی که پایین‌تر از او هستند، برتری دارد. پس پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند: «هَلْ تُنْصَرُونَ وَتُرْزَقُونَ إِلَّا بِضُعَفَائِكُمْ». یعنی: «آیا شما جز به [برکتِ دعای] ضعیفانتان یاری و روزی داده می‌شوید؟».
به روایت بخاریدرجهصحیح است
شرح
سعد بن ابی وقاص رضی‌الله‌عنه گمان می‌کرد که به دلیل شجاعت و مانند آن، بر ضعفا و کسانی که پایین‌تر از او بودند، برتری دارد! پس پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند: آیا شما جز به وسیلهٔ ضعیفانتان - با دعاها، نمازها و اخلاصشان - یاری و روزی داده می‌شوید؟ زیرا آنان به دلیل خالی بودن قلب‌هایشان از تعلق به زرق و برق دنیا غالباً در دعا خالص‌تر و در عبادت خاشع‌ترند.
فواید
- تشویق به فروتنی و منع از برتری‌جویی بر دیگران.
- ابن حجر گفته است: اگر فرد قوی به فضل شجاعتش برتری می‌یابد، پس فرد ضعیف به فضل دعا و اخلاصش برتری می‌یابد.
- تشویق به نیکی کردن به فقرا و دادن حقوقشان، زیرا این کار از اسباب رحمت خداوند بر تو و یاری اوست.
مرجع
صحيح البخاري (4/ 36) (2896). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (1/ 354). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (3/ 111). نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 279).