اللهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ، وَبِكَ آمَنْتُ، وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ، وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ، وَبِكَ خَاصَمْتُ، اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِعِزَّتِكَ، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَنْ تُضِلَّنِي، أَنْتَ الْحَيُّ الَّذِي لَا يَمُوتُ، وَالْجِنُّ وَالْإِنْسُ يَمُوتُونَ» یعنی: «خداوندا، تسلیم تو شدم، به تو ایمان آوردهام، بر تو توکل کردهام، به سوی تو برگشتهام، و به تو در همهٔ امورم احتجاج میکنم. به عزت تو پناه میآورم از اینکه مرا گمراه سازی. هیچ معبودی بهحق جز تو نیست، تویی که زندهای و نمیمیری، در حالی که جنیان و انسانها میمیرند
از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم میفرمود: «اللهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ، وَبِكَ آمَنْتُ، وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ، وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ، وَبِكَ خَاصَمْتُ، اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِعِزَّتِكَ، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَنْ تُضِلَّنِي، أَنْتَ الْحَيُّ الَّذِي لَا يَمُوتُ، وَالْجِنُّ وَالْإِنْسُ يَمُوتُونَ» یعنی: «خداوندا، تسلیم تو شدم، به تو ایمان آوردهام، بر تو توکل کردهام، به سوی تو برگشتهام، و به تو در همهٔ امورم احتجاج میکنم. به عزت تو پناه میآورم از اینکه مرا گمراه سازی. هیچ معبودی بهحق جز تو نیست، تویی که زندهای و نمیمیری، در حالی که جنیان و انسانها میمیرند».
متفق علیه، و این لفظ مسلم است و بخاری آن را به اختصار روایت کرده استدرجهصحیح است
شرح
از دعاهای پیامبر صلی الله علیه و سلم این بود که میفرمودند: «اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ» (خداوندا برای تو تسلیم و فرمانبردار شدم)، «وَبِكَ آمَنْتُ» (و به تو ایمان آوردم و تصدیق و اقرار کردم)، «وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ» (و بر تو توکل کردم و کارم را به تو سپردم و اعتماد کردم)، «وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ» (و به سوی تو بازگشتم و روی آوردم)، «وَبِكَ خَاصَمْتُ» (و به [یاری] تو با دشمنانت به مجادله و حجتآوری پرداختم)، «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ» (خداوندا من پناه میبرم) و ملتجی میشوم «بِعِزَّتِكَ» (به عزت) و قدرت بازدارنده و غلبهات، «لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ» (هیچ معبودی جز تو نیست) و هیچ معبود بر حقی جز تو وجود ندارد، [از اینکه] «أَنْ تُضِلَّنِي» (مرا دستخوش گمراهی کنی) از هدایت و توفیق برای [رسیدن به] رضایتت. «أَنْتَ الْحَيُّ الَّذِي لَا يَمُوتُ» (تویی آن زندهای که نمیمیرد) و فانی نمیشود، «وَالْجِنُّ وَالْإِنْسُ يَمُوتُونَ» (و جن و انس میمیرند).
فواید
مشروعیت مقدم داشتن ثنا و ستایش بر درخواست، هنگام هر خواستهای.
واجب بودن توکل تنها بر خداوند متعال و درخواست حفاظت از او؛ زیرا او به صفات کمال متصف است، پس تنها اوست که بر وی اعتماد میشود، و همهٔ مخلوقات عاجزند و سرانجامشان مرگ است، پس آنان شایستهٔ اعتماد کردن نیستند.
تأسّی به پیامبر صلی الله علیه و سلم در دعا کردن با این کلمات جامع و مانعی که بیانگر صدق ایمان و نهایت یقین است.
سندی گفته است: این سخن ایشان که «أنتَ الحَيّ» (تو زندهای) یعنی: پس تویی آنکه شایسته است به او پناه برده شود، نه به غیر تو.
مرجع
صحيح البخاري (9/ 117) (7383).
صحيح مسلم (4/ 2086) (2717).
تطريز رياض الصالحين، لفيصل آل مبارك (ص72).
فتح رب البرية بتلخيص الحموية، لابن عثيمين (ص79).
نزهة المتقين شرح رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (1/ 109).
مرعاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح، عبيد الله المباركفوري (8/ 223).
هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همانگونه که HadeethEnc.com منتشر میکند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمیآورد. ترجمهها و شرحها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان میکنند؛ بازبینان سبیل آنها را بررسی نکردهاند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com