عن عبد الرحمن بن يزيد النَّخَعِي: «أنه حج مع ابن مسعود فرآه يَرمي الجَمْرَةَ الكبرى بسبع حصَيات، فجعل البيت عن يساره، ومِنى عن يمينه، ثم قال: هذا مَقَامُ الذي أُنْزِلَتْ عليه سورة البقرة صلى الله عليه وسلم ».
از عبدالرحمن بن یزید نخعی روایت است که می گوید: وی به همراه ابن مسعود حج کرده است و او را دیده که جمره ی کبری را با هفت سنگ رمی کرده است؛ و خانه را در سمت چپ خود قرار داده و منی را در سمت راست خود؛ سپس گفته است: این جایی بود که سوره ی بقره بر رسول الله صلی الله علیه وسلم نازل شد.
متفق علیهدرجهصحیح است
شرح
رمی جمرات در روز عید قربان و ایام تشریق عبادت بزرگی می باشد؛ با خضوع برای الله متعال و فرمان بردن از اوامرش و اقتدا به ابراهیم خلیل علیه السلام همراه است؛ اولین کاری که حجاج در روز عید قربان انجام می دهند، رمی جمره ی کبری می باشد تا آغازگر اعمال این روز بزرگ باشد؛ بنابراین در جایی می ایستد که رسول الله صلی الله علیه وسلم ایستاده است، چنانکه کعبه ی شریف در سمت چپ او و منی در سمت راست او قرار می گیرد و رو به جمره بوده و آن را با هفت سنگریزه رمی می کند و با پرتاب هریک از آنها الله اکبر می گوید؛ چنانکه ابن مسعود رضی الله عنه عمل نموده و خبر می دهد: این جایی بوده که سوره ی بقره بر رسول الله صلی الله علیه وسلم نازل شده است.
مرجع
تيسير العلام، تأليف: عبد الله بن عبد الرحمن البسام، تحقيق محمد صبحي بن حسن حلاق، مكتبة الصحابة ومكتبة التابعين، الطبعة العاشرة، 1426 هـ.
تأسيس الأحكام شرح عمدة الأحكام، تأليف: أحمد بن يحي النجمي: نسخة إلكترونية لا يوجد بها بيانات نشر.
تنبيه الأفهام شرح عمدة الإحكام، تأليف: محمد بن صالح العثيمين، مكتبة الصحابة ومكتبة التابعين، الطبعة الأولى: 1426هـ.
الإفهام في شرح عمدة الأحكام، للشيخ عبد العزيز بن عبد الله بن باز، تحقيق: سعيد بن علي بن وهف القحطاني، الطبعة الأولى، 1435 هـ
خلاصة الكلام على عمدة الأحكام، تأليف: فيصل بن عبد العزيز آل مبارك، الطبعة الثانية، 1412 هـ
صحيح البخاري، تأليف: محمد بن إسماعيل البخاري ، تحقيق: محمد زهير الناصر، الناشر: دار طوق النجاة الطبعة: الأولى، 1422هـ
صحيح مسلم، تأليف: مسلم بن الحجاج النيسابوري، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، الناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت.
عن عبد الله بن أبي بكر بن حزم، أن في الكتاب الذي كتبه رسول الله صلى الله عليه وسلم لعَمْرو بن حَزْم: «أن لا يَمَسَّ القرآن إلا طَاهر».
از عبدالله بن ابی بکر بن حزم روایت است که می گوید: در نامه ای که رسول الله صلی الله علیه وسلم برای عمرو بن حزم نوشته بود، آمده بود: «أن لا يَمَسَّ القرآن إلا طَاهر»: «قرآن را جز شخص پاک لمس نکند».
به روایت مالک - به روایت دارمیدرجهصحیح است
شرح
«در نامه ای که رسول الله صلی الله علیه وسلم برای عمرو بن حزم نوشته بود»؛ یعنی: وقتی عمرو بن حزم قاضی نجران بود، رسول الله صلی الله علیه وسلم نامه ای طولانی برای او نوشت و در آن بسیاری از احکام شریعت، از جمله مسائل ارث، صدقات و دیه ها را مرقوم داشت. و این نامه ای مشهور است که مورد قبول امت قرار گرفته است.
«قرآن را جز شخص پاک لمس نکند». در اینجا منظور از «مس»، لمس مستقیم قرآن با دست و بدون حائل و مانع است؛ از این رو: دست زدن به قرآن بطور غیر مستقیم و با مانع ایرادی ندارد، مثلا اگر آن را در کیسه و یا غلافی حمل نماید، یا صفحات آن را با چوب و یا مانند آن ورق بزند، از مصادیق نهی مذکور نخواهد بود، زیرا در این حالت لمسی وجود ندارد.
و در اینجا منظور از قرآن، چیزی است که قرآن در آن نوشته شده است، مانند لوح ها، ورق ها، پوست ها و غیره. و در اینجا منظور کلام نیست، زیرا کلام را نمی توان لمس نمود، بلکه کلام شنیده می شود.
«جز شخص پاک»؛ این لفظ میان چهار چیز مشترک است:
اول: منظور از طاهر، شخص مسلمان است که در برابر غیر مسلمان قرار می گیرد، چنانکه الله متعال می فرماید: «إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ».
دوم: منظور طهارت از نجاست است، همچنانکه رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد گربه می فرماید: «إنَّها ليست بنجس»: «گربه نجس نیست».
سوم: منظور، طهارت از جنابت است.
چهارم: منظور از طاهر، شخصی است که وضو دارد.
هریک از این معانی که در شریعت ذکر شده، می تواند مراد این حدیث باشد و ما دلیلی نداریم که یکی از این معانی را ترجیح دهد؛ بنابراین بهتر است آن را بر فهم صحابه حمل کنیم؛ و فهم صحابه می گوید، مراد از آن پاکی از بی وضویی است و این دیدگاه موافق با قول جمهور علما از جمله امامان چهارگانه و پیروان آنها می باشد و با احتیاط همراه بوده و از این جهت در اولویت می باشد.
مرجع
الموطأ، تأليف: مالك بن أنس الأصبحي، تحقيق: محمد مصطفى الأعظمي ، الناشر: مؤسسة زايد بن سلطان آل نهيان ، الطبعة: الأولى، 1425 هـ.
سنن الدارمي، تأليف: عبد الله بن عبد الرحمن الدارمي، تحقيق: حسين سليم أسد الداراني الناشر: دار المغني للنشر والتوزيع، الطبعة: الأولى، 1412 هـ - 2000 م.
صحيح الجامع الصغير وزيادته، تأليف: محمد ناصر الدين الألباني، الناشر: المكتب الإسلامي.
تسهيل الإلمام بفقه الأحاديث من بلوغ المرام، تأليف: صالح بن فوزان بن عبد الله الفوزان، الطبعة: الأولى، 1427 ه - 2006 م.
توضيح الأحكام مِن بلوغ المرام، تأليف: عبد الله بن عبد الرحمن بن صالح البسام، الناشر: مكتبة الأسدي، مكة المكرّمة، الطبعة: الخامِسَة، 1423 هـ - 2003 م.
فتح ذي الجلال والإكرام شرح بلوغ المرام لمحمد بن صالح بن محمد العثيمين، تحقيق: صبحي بن محمد رمضان، وأُم إسراء بنت عرفة، ط1، المكتبة الإسلامية، مصر، 1427هـ.
عن عائشة رضي الله عنها قالت: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ اللهَ عَلَى كُلِّ أَحْيَانِهِ.
از عائشه ـ رضی الله عنها ـ روایت است که گفت: پیامبر صلی الله علیه وسلم، الله را در همه اوقات خود یاد می‌کرد.
به روایت مسلمدرجهصحیح است
شرح
ام المؤمنین عایشه ـ رضی الله عنها ـ خبر می‌دهد که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ به شدت مشتاق ذکر و یاد الله بودند و الله را در هر زمان و مکان و حالی یاد می‌کردند.
فواید
برای ذکر و یاد الله متعال طهارت از حدث اصغر (بی‌ضویی) و حدث اکبر (جنابت) شرط نیست.
مداومت پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بر ذکر الله تعالی.
تشویق به ذکر بسیارِ الله تعالی در همه حال با اقتدا به پیامبر صلی الله علیه وسلم؛ مگر در حالاتی که ذکر خداوند امکان‌پذیر نیست مانند هنگام قضای حاجت.
مرجع
صحيح مسلم (1/ 282) (373).
صحيح البخاري (1/ 68)، (1/ 129).
توضيح الأحكام مِن بلوغ المرام، للبسام (1/ 315).
فتح ذي الجلال والإكرام شرح بلوغ المرام، لابن عثيمين (1/ 273).
مجموع فتاوى ومقالات، لابن باز (26/ 17).
هر حدیث، درجه، شرح و فایده در اینجا دقیقاً همان‌گونه که HadeethEnc.com منتشر می‌کند، بر پایهٔ شرایط بازنشر آن، نشان داده شده است. درجه نام کسی را که حکم داده است نمی‌آورد. ترجمه‌ها و شرح‌ها از نویسندگان خودِ آن است و برخی احکامی را بیان می‌کنند؛ بازبینان سبیل آنها را بررسی نکرده‌اند. حدیث عربی، متن اصلی است. منبع: HadeethEnc.com