عَن أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يُسَلِّمُ الرَّاكِبُ عَلَى المَاشِي، وَالمَاشِي عَلَى القَاعِدِ، وَالقَلِيلُ عَلَى الكَثِيرِ».
وَلِلبُخَارِي: «يُسَلِّمُ الصَّغِيرُ عَلَى الكَبِيرِ، وَالمَارُّ عَلَى القَاعِدِ، وَالقَلِيلُ عَلَى الكَثِيرِ».
از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «يُسَلِّمُ الرَّاكِبُ عَلَى المَاشِي، وَالمَاشِي عَلَى القَاعِدِ، وَالقَلِيلُ عَلَى الكَثِيرِ»: «سواره بر پیاده و پیاده بر نشسته و جمع کم بر جمع بسیار سلام می‌کند». و در روایت بخاری آمده است که: «يُسَلِّمُ الصَّغِيرُ عَلَى الكَبِيرِ، وَالمَارُّ عَلَى القَاعِدِ، وَالقَلِيلُ عَلَى الكَثِيرِ»: «کوچک بر بزرگ و پیاده بر نشسته و جمع کم بر جمع بسیار سلام می‌گوید».
بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارنددرجهصحیح است
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ ما را به آداب خوش‌آمد گویی و سلام بین مردم راهنمایی کرده است یعنی گفتن «السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته»، به این صورت که کوچک‌تر بر بزرگ‌تر و سواره بر پیاده و پیاده بر نشسته و جمع کم بر جمع بسیار سلام گویند.
فواید
- استحباب سلام گفتن به همان نحوی که در حدیث آمده است، اما اگر پیاده بر سواره سلام گوید و ترتیبی که در حدیث آمده رعایت نشود، جایز است اما خلاف اولی و بهتر است.
- ترویج سلام به همان صورتی که در حدیث آمده، از اسباب محبت و نزدیک شدن دل‌هاست.
- اگر دو نفر یا دو گروه در موارد ذکر شده برابر بودند، بهترین آنها کسی است که زودتر سلام گوید.
- کمال این شریعت در بیان هر آنچه مردم به آن نیاز دارند.
- آموزش آداب سلام و اعطای حق هر صاحب حق.
مرجع
صحيح البخاري (8/ 52) (6232). صحيح مسلم (4/ 1703) (2160). كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (11/ 280). بهجة الناظرين، تأليف: سليم الهلالي (2/ 137). نزهة المتقين، مجموعة من الباحثين (1/ 666). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (4/ 407). منار القاري، لحمزة قاسم (5/ 257). الأدب النبوي (ص159).