لباس و زينت آلات

از تسامح دین اسلام این است که با وجود علتی که رخصت می طلبد، به استفاده از چیز حرام اجازه می دهد؛ چنانکه رسول الله صلی الله علیه وسلم با وجود حرام بودن استفاده ی ابریشم برای مردان، به زبیر و عبدالرحمن اجازه می دهد لباس ابریشمی بپوشند تا شپش دفع شود؛ و این از آن جهت است که الله متعال در ابریشم خاصیت دفع شپش گذاشته است. همچنین ابریشم درمان «حکة = گونه ای بیماری که ایجاد خارش می کند» و درمان هرکسی است که همچون این دو نفر مبتلا به شپش می شود.

صحيح البخاري، للإمام أبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري، عناية محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة، الطبعة الأولى، 1422هـ. صحيح مسلم، للإمام مسلم بن الحجاج، حققه ورقمه محمد فؤاد عبد الباقي، دار عالم الكتب-الرياض، الطبعة الأولى، 1417هـ. تيسير العلام شرح عمدة الأحكام، لعبد الله البسام، تحقيق محمد صبحي حسن حلاق، مكتبة الصحابة، الشارقة- الطبعة العاشرة، 1426هـ. تأسيس الأحكام، للنجمي، ط دار المنهاج، 1427هـ.

رسول الله صلی الله علیه وسلم خبر می دهد که نباید مردان لباس ابریشمی بپوشند و از میان مردان تنها کسی آن را می پوشد که بهره ای در آخرت ندارد؛ و این وعید و تهدید شدیدی می باشد؛ چون ابریشم لباسی مخصوص زنان و لباس بهشتیان می باشد. و در دنیا جز متکبران و خودپسندان کسی آن را نمی پوشد؛ به همین دلیل رسول الله صلی الله علیه وسلم از پوشیدن آن نهی می کند. و نهی وارده مخصوص ابریشم طبیعی است؛ اما شایسته این است که هیچ مردی لباس بافته شده از ابریشم صنعتی را هم نپوشد چون با نوعی تمایل زنانه همراه است هرچند پوشیدن این نوع ابریشم حرام نیست چنانکه هیئت پژوهش های دائمی (اللجنة الدائمة) به اباحت آن فتوا داده است.

- رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين؛ للإمام أبي زكريا النووي، تحقيق د. ماهر الفحل، دار ابن كثير-دمشق، الطبعة الأولى، 1428ه. - دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين؛ لمحمد بن علان الشافعي، دار الكتاب العربي-بيروت. - بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين؛ تأليف سليم الهلالي، دار ابن الجوزي- الطبعة الأولى، 1418ه. - نزهة المتقين شرح رياض الصالحين؛ تأليف د. مصطفى الخِن وغيره، مؤسسة الرسالة-بيروت، الطبعة الرابعة عشر، 1407هـ. - صحيح البخاري -الجامع الصحيح-؛ للإمام أبي عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري، عناية محمد زهير الناصر، دار طوق النجاة، الطبعة الأولى، 1422هـ. - صحيح مسلم؛ للإمام مسلم بن الحجاج، حققه ورقمه محمد فؤاد عبد الباقي، دار عالم الكتب-الرياض، الطبعة الأولى، 1417هـ. - شرح رياض الصالحين؛ للشيخ محمد بن صالح العثيمين، مدار الوطن، الرياض، 1426هـ.

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ لباسی از ابریشم یا تکه‌ای از آن را با دست چپش گرفت و طلایی در قالب جواهرات و زیورآلات یا شبیه آن را هم با دست راستش گرفت، سپس فرمود: پوشیدن ابریشم و طلا برای مردان حرام است، اما برای زنان حلال است.

1. سندی می‌گوید: «حرام»: یعنی استفاده از آن برای پوشیدن حرام است؛ وگرنه استفادهٔ از آن به عنوان نقدینگی و انفاق و خرید و فروش برای همه جایز است؛ و استفاده از طلا برای ساخت ظروف و استفاده از این ظروف برای همه [حتی زنان] حرام است.
2. آسان‌گیری شریعت اسلام برای زنان به دلیل نیاز آنان به زینت و مانند آن.

سنن أبي داود (6/ 165) (4057). سنن النسائي (8/ 160) (5144). سنن ابن ماجه (4/ 594) (3595). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (2/ 613). بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين، لسليم الهلالي (2/ 99).

رسول الله صلی الله علیه وسلم از اینکه مردی بدن یا لباسش را با زعفران رنگ کند، نهی فرموده است؛ چون زعفران از خوشبویی های زنان بود؛ بنابراین مردان را از استعمال آن نهی می کند تا تشابهی با زنان صورت نگیرد.

- صحيح البخاري، للإمام محمد بن إسماعيل البخاري، تحقيق محمد الناصر، دار طوق النجاة، الطبعة الأولى، 1422هـ. - صحيح مسلم، للإمام مسلم بن الحجاج النيسابوري، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي، دار إحياء التراث العربي. - بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين؛ تأليف سليم بن عيد الهلالي، دار ابن الجوزي- الطبعة الأولى، 1418ه. - نزهة المتقين شرح رياض الصالحين؛ تأليف د. مصطفى سعيد الخِن وغيره، مؤسسة الرسالة-بيروت، الطبعة الرابعة عشرة، 1407هـ. - كنوز رياض الصالحين، لحمد بن ناصر العمار، دار كنوز إشبيليا- الطبعة الأولى، 1430ه. - دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين، لمحمد علي بن محمد بن علان الصديقي، اعتنى بها: خليل مأمون شيحا، دار المعرفة. - شرح رياض الصالحين؛ للشيخ محمد بن صالح العثيمين، مدار الوطن، الرياض، 1426هـ.

پیامبر صلی الله علیه و سلم نفرین به طرد شدن و دور شدن از رحمت خدا کرده‌اند برای هر مردی که در لباس‌های مخصوص زنان، خود را شبیه به زن کند؛ خواه در شکل، یا رنگ، یا کیفیت، یا روش پوشیدن و زینت، یا غیر آن. یا اینکه زنی در لباس مخصوص مردان خود را شبیه به مرد کند، و این از گناهان کبیره است.

1. شوکانی گفته است: حرام بودنِ تشبه زنان به مردان و مردان به زنان؛ زیرا لعنت جز بر عمل حرام صورت نمی‌گیرد.
2. ابن عثیمین گفته است: آنچه میان آن دو مشترک باشد، مانند برخی پیراهن‌ها که مردان و زنان می‌پوشند، اشکالی ندارد، یعنی اشکالی ندارد که مردان و زنان آن را بپوشند؛ زیرا مشترک است.

سنن أبي داود (6/ 195) (4098). السنن الكبرى للنسائي (8/ 297) (9209). سنن ابن ماجه (3/ 95) (1903). مسند أحمد (14/ 61) (8309). نزهة المتقين، لمجموعة من الباحثين (2/ 1122). كنوز رياض الصالحين، لمجموعة من الباحثين (19/ 337). بهجة الناظرين، لسليم الهلالي (3/ 150). شرح رياض الصالحين، لابن عثيمين (6/ 370).

رسول الله صلى الله عليه وسلم پسربچه ای را می بیند که بخشی از موهای سرش تراشیده شده و بخش دیگر از موهایش به جای خود باقی است. این عمل «قزع» نامیده می شود؛ بنابراین آنها را از اینکه بار دیگر چنین کاری با پسربچه ی مذکور بکنند، نهی می کند و به آنها می فرماید: «نباید تنها بخشی از سر تراشیده شود و بخشی مو داشته باشد». و این نهی یا از باب کراهت است یا از باب تحریم؛ شایسته این است که مطلقا از آن دوری شود.

نزهة المتقين، تأليف: جمعٌ من المشايخ، الناشر: مؤسسة الرسالة، الطبعة الأولى: 1397 هـ الطبعة الرابعة عشر 1407 هـ. السنن الكبرى، تأليف: أحمد بن شعيب النسائي، تحقيق: حسن عبد المنعم شلبي، الناشر: مؤسسة الرسالة، الطبعة: الأولى، 1421 هـ. رياض الصالحين، تأليف: محيي الدين يحيى بن شرف النووي، تحقيق: د. ماهر بن ياسين الفحل، الطبعة: الأولى، 1428 هـ. سنن أبي داود، تأليف: سليمان بن الأشعث السِّجِسْتاني، تحقيق: محمد محيي الدين عبد الحميد، الناشر: المكتبة العصرية، صيدا. صحيح الجامع الصغير وزيادته، تأليف: محمد ناصر الدين الألباني، الناشر: المكتب الإسلامي.

رسول الله صلی الله علیه وسلم مسلمانان را از راه رفتن با یک لنگه کفش نهی می کند. با این توضیح که اگر یکی از دو لنگه پاره شد و نیاز به تعمیر داشت، نباید تنها با لنگه ی سالم راه برود؛ بلکه باید لنگه ی آسیب دیده را تعمیر کند و هر دو لنگه را بپوشد و با آنها راه برود و یا اینکه لنگه ی سالم را هم در بیاورد و و پای لخت راه برود. و دلیل این نهی، جلوگیری از شباهت با شیطان می باشد چنانکه در احادیث دیگر آمده است.

- رياض الصالحين من كلام سيد المرسلين؛ للإمام أبي زكريا النووي، تحقيق د. ماهر الفحل، دار ابن كثير-دمشق، الطبعة الأولى، 1428ه. - صحيح مسلم؛ للإمام مسلم بن الحجاج، حققه ورقمه محمد فؤاد عبد الباقي، دار عالم الكتب-الرياض، الطبعة الأولى، 1417هـ. - بهجة الناظرين شرح رياض الصالحين؛ تأليف سليم بن عيد الهلالي،دارابن الجوزي- الطبعة الأولى1418ه. - نزهة المتقين شرح رياض الصالحين؛ تأليف د. مصطفى الخِن وغيره، مؤسسة الرسالة-بيروت، الطبعة الرابعة عشرة، 1407هـ. - شرح رياض الصالحين؛ للشيخ محمد بن صالح العثيمين، مدار الوطن، الرياض، 1426هـ. - المنهاج شرح صحيح مسلم بن الحجاج، يحيى بن شرف النووي -دار إحياء التراث العربي – بيروت الطبعة: الثانية، 1392ه.

در روز فتح مکه پدر ابوبکر صدیق را درحالی نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آوردند که سر و ریشش مانند گیاه درمنه سفید بود؛ وقتی رسول الله صلی الله علیه وسلم او را در این حالت دید، فرمود: «اين را تغيير دهيد و از رنگ سياه بپرهيزيد». بنابراین به تغییر دادن سفیدی مو و دوری از سیاه کردن آن امر نمود. چون سیاه کردن ریش و مو، انسان را جوان جلوه می دهد و این با فطرت الهی و سنت او در مورد آفریدگانش در تضاد است؛ اما بقیه ی رنگ ها مانند قرمز و زرد یا حنا کردن و استفاده از کتم و یا مخلوطی از اینها اشکالی ندارد؛ و تنها رنگی که نباید استفاده شود سیاه است اما اگر رنگی بین سیاهی و سرخی باشد، اشکالی در آن نیست. و آنچه از آن نهی شده، رنگ سیاه خالص است؛ و در صحیح مسلم از انس رضی الله عنه روایت است که ابوبکر و عمر رضی الله عنهما با حنا و کتم رنگ می کردند.

نزهة المتقين، تأليف: جمعٌ من المشايخ، الناشر: مؤسسة الرسالة، الطبعة الأولى: 1397 هـ الطبعة الرابعة عشر 1407 هـ. كنوز رياض الصالحين، تأليف: حمد بن ناصر بن العمار، الناشر: دار كنوز أشبيليا، الطبعة الأولى: 1430 هـ. صحيح مسلم، تأليف: مسلم بن الحجاج النيسابوري، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي الناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت. رياض الصالحين، تأليف: محيي الدين يحيى بن شرف النووي، تحقيق: د. ماهر بن ياسين الفحل ، الطبعة: الأولى، 1428 هـ. شرح رياض الصالحين، تأليف: محمد بن صالح العثيمين، الناشر: دار الوطن للنشر، الطبعة: 1426 هـ. فتاوى اللجنة الدائمة للبحوث العلمية والإفتاء، جمع وترتيب: أحمد بن عبد الرزاق الدويش.